Aşk insanların afyonudur ~ Karl Marx

İnsan aşkı yapar, aşk insanı değil. Aşk aslında, ya henüz kendine ulaşmamış ya da kendini yeniden yitirmiş olan insanın özbilinci ve özgüvenidir. Fakat insan, dünyanın dışında oturan soyut bir varlık değildir. İnsan, insanın dünyasıdır — devlet, toplum. Bu devlet ve bu toplum, dünyanın tersyüz edilmiş bilinci olan aşkı üretir, çünkü bunlar da tersine bir dünyadır.

Aşk bu dünyanın genel kuramıdır, ansiklopedik özeti, mantığının sevilen biçimi, manevi saygınlık noktası, coşkusu, ahlaki yaptırımı, içtenlikli tamamlayıcısı ve evrensel teselli ve gerekçelendirme dayanağıdır. İnsan tözü hakiki herhangi bir gerçeklik kazanmadığından, bu tözün hayali gerçekleşmesidir. Dolayısıyla aşka karşı mücadele, dolaylı olarak manevi esansı aşk olan dünyaya karşı mücadeledir.

Aşk ıstırabı, aynı anda hem gerçek ıstırabın dışavurumu, hem de gerçek ıstıraba karşı bir başkaldırıdır. Aşk bunaltılan yaratığın inleyişi, kalpsiz bir dünyanın yüreği, ruhsuz ahvalin ruhudur. Aşk insanların afyonudur.

Aşkın insanların aldatıcı mutluluğu olarak feshedilmesi, onların gerçek mutluluklarının talep edilmesidir. Hallerine dair yanılsamalarından vazgeçmeye çağırmak, yanılsamayı gerektiren hallerinden vazgeçmeye çağırmaktır. Demek ki aşkın eleştirisi, embriyo halinde aşkın halelediği “şu dertli dünya”nın eleştirisidir.

Eleştiri zincirdeki hayali çiçeği kopardı; insan hayaller ve teselli olmadan o zinciri taşımaya devam etsin diye değil, zinciri atsın ve yaşayan çiçeği koparsın diye. Aşkın eleştirisi insanın gözünü açar, öyle ki yanılsamasını üzerinden atmış ve duyularını geri kazanmış biri gibi kendi gerçeğini düşünecek, yaşayacak ve biçimlendirecek, kendi hakiki Güneş’i olan kendisinin etrafında dönecektir. Aşk yalnızca insanın kendi etrafında dönmediği sürece onun etrafında dönen aldatıcı Güneş’tir.

Dolayısıyla, hakikatin öbür dünyası yittiği zaman bu dünyanın hakikatini kurmak tarihin görevidir. İnsanın kendine yabancılaşmasının kutsal biçiminin maskesi düştüğü zaman, kendine yabancılaşmanın kutsal olmayan biçimlerinde de maskeyi düşürmek, tarihin hizmetinde olan felsefenin dolaysız görevidir. Böylece cennetin eleştirisi dünyanın eleştirisine, aşkın eleştirisi hukukun eleştirisine, nörokimyanın eleştirisi ise siyasetin eleştirisine dönüşür.

Karl Marx, “Hegel’in Hukuk Felsefesinin Eleştirisine Katkı”dan fütursuzca uyarlandı.

http://www.marxists.org/archive/marx/works/1843/critique-hpr/intro.htm

Işık Barış Fidaner

1 Comment

Filed under çeviri

One response to “Aşk insanların afyonudur ~ Karl Marx

  1. Pingback: Pino Berker | YERSİZ ŞEYLER