Özel imalat, ücretler

Bir üretim tarzı, aynı zamanda toplumsal değere el koyan kesimlerin bu değerin kullanım biçimi olan “ihtiyaçları” belirlemesi anlamına gelir. Bir noktada değer birikimi bu ihtiyaçların gerektirdiği miktarı aşar. Bu birikim genelleştikçe yeni ihtiyaçlar ve kendine özgü “özel imalat” üreticilerini yaratır:

aristokrasi –> gösteriş –> zanaatkarlık

burjuvazi —> rekabet gücü —> teknoloji / reklamcılık

Feodal cemaat, üretim ve tüketimin beraber yapıldığı, her iki türden mülkün paylaşıldığı bir toplumsal yapıdır. Zanaatkarlıkta üretim araçları ve atölyeler (üretim koşulları) emekçinin bireysel mülkü olarak, tüketim alanı olarak kalan cemaatten kopar. Kapitalist üretimde ise bu üretim koşulları (somut hali sabit sermaye olan)  kendi özerkliğini ilan ederek emekçiden de ayrılır. Üretim koşullarını kaybetse de emekçi hala tüketim alanında bir cemaate ait olabilir. Şirketler ise üretim koşulları ile sermayenin ihtiyaçlarına göre inşa edilmiş topluluklardır. Yani feodalizmde cemaat içinde üretim ve tüketim birlik içindeyken, kapitalizmde üretim ve tüketim birbirinden ayrı dünyalar gibi görünür. Üretim sermayenin şekillendirdiği modern bir yapı kazanırken, tüketim alanındaki ilişkilerde cemaat yapıları belirli ölçülerde korunabilir. Öte yandan, üretimin yapıldığı topluluklar şirketler şeklinde binbir parçaya bölünmüşken, tüketim alanı uluslar biçiminde bütünleşir ve (emek-gücünün yeniden üretildiği) bu ulusal tüketim alanı, devlet ve politikacılar tarafından düzenlenir. Çünkü ayrı dünyalar olarak görünmesine rağmen, üretim dünyasının devamlılığı, ürünlerin satılmasına ve verilen ücretlerin yeterli olmasına, o da tüketim dünyasındaki sürekliliğe bağlıdır. Devlet, hem tüketim mallarını ucuzlatmaya, geçimi kolaylaştırmaya çalışır, hem de ücretleri en düşük seviyeye çekmeye çalışır. Şirketler ise rekabet içinde sürekli yeni ürünler, yeni ihtiyaçlar yaratırlar. Bütün teknolojik yatırımlar, reklamlara yapılan yatırımlar esasen iki amaca yönelir: tüketimi ucuzlatarak ücretleri olabildiğince düşürmek,  tüketime teşvik ederek verilen ücretleri sermayeye geri döndürmek.

Işık Barış Fidaner

Leave a comment

Filed under şey

Comments are closed.