Endgame Syria: Sayılara dikkat

Bir savaş ne zaman biter? Belki de savaşlar sürekli bitiyorlardır. Çünkü savaş boyu taraflar birbirlerini bitirirler. Ama savaş aynı zamanda hiç bitmez. Çünkü savaş sürdükçe hem herkes ölür, hem de herkes ölümsüz olur. Öldüğümüz ve ölmediğimiz iki dünya yüz yüze gelir. İki zaman yan yana gibi. Aslında bir zaman bir de zamandışılık… Ölenlerin zamanı ve ölmeyenlerin zamandışılığında, ölmeyenler bile hep ölürmüş gibi oldukça, bitmeyen savaş da sanki hep bitiyormuş gibi olur. Barış savaşın bitmesi midir? O zaman savaş her şeyi ve kendisini bitirip tüketirken kendisiyle nasıl bir barış içindedir?

“Suriye Son Oyun”, ingilizce adıyla “Endgame Syria“, Suriye’de yürütülen savaşın keşfedilmesini amaçlayan küçük bir oyun. Aslında bir “kart” oyunu. Hani haberlerde denir ya şu taraf şu kartı kullandı, bu taraf bu kartı kullandı… Suriyeli isyancılar adına Suriye devletine “kart atıyorsunuz”, sonra sayıları yüksek olanlar kazanıyor… İşte tanıtım metni:

military_phase

“Son Oyun Suriye; sürmekte olan iç savaşta etkileşimli bir yolculuk; savaşın yanında barışı da kazanacak seçimleri yapabilecek misiniz?

Son Oyun Suriye bugün Suriye’de gelişen olaylar için ücretsiz ve etkileşimli bir yolculuktur. Bir haber-oyunu, yani dünyada gerçekten yaşanan bir olayı etkileşim yoluyla keşfini sağlayan bir simülasyondur. iPhone, iPad veya iPod Touch üzerinde, ayrıca Android’de ve isterseniz HTML5 oyunu olarak bu sayfada ücretsiz olarak oynanabilir.

Yaklaşık iki haftada geliştirilen bu oyun, çatışmayı nihayetine doğru zorlarken Suriyeli isyancıların önünde bulunan seçenekleri kullanıcıların keşfetmelerini sağlıyor. Kullanıcının yaptığı her seçimin sonuçları var – harekete geçirebildiğiniz askeri birim çeşitleri, izlemeyi seçtiğiniz siyasi yollar… Seçimleriniz sadece mevcut durumu değil nihayetinde ulaşılacak sonucu da etkileyebilir. Kullanıcılar olayları yeniden oynayarak savaş yerinde farklı seçimlerin nasıl farklı sonuçlara gideceğini görebilirler. (Oyunun kaynak kodlarına da erişebilirsiniz)

Bedeli ne olursa olsun barışı kabul etmeyi mi seçeceksiniz? Ya savaş kötüye giderse ve elinizde kalan seçenekler yalnızca daha aşırı eylemler olursa; bu yolu izlemeyi kabul eder miydiniz? Savaşı ve onu izleyen barışı kazanabilir misiniz? Son Oyun Suriye’de öğrenin.”

Peki sayılarla mı derdimiz? Evet, bütün derdimiz sayılarla. Adına “para” denilen, bazen “sermaye” denilen, şu veya bu şekle giren, ama sonunda dönüp dolaşıp bozdurulan, kendini bozduranları bozarken bizi de bozguna uğratan sayılarla derdimiz.

“Savaş” sayılardan ve kartlardan mı ibarettir? Eğer “barış”ın karşısına konuyorsa evet. Barış her zaman tercih sebebi olduğundan değil ama, barış ve savaş arasındaki çizgiyi günümüz dünyasında başka bir yolla çizemediğimiz için. Bu durumda savaşın karşısındaki barış da kartlar ve sayılardan ibarettir. Çünkü savaş ve barış arasında duran imzalı bir kağıttır, kağıttaki imzaların ardında ise bol sıfırlı sayılar durur, yahut o sayıların sıfırlarını yüklenmiş taşıyan insanlar…

Peki “Suriye Son Oyun”, sınıf mücadelesini yansıtıyor mu? Evet… Önce bir oynayın, sonra inceleyelim.

Oyunun her hamlesi “politik” ve “askeri” eylemleri içeren iki ayrı “zaman”dan oluşuyor. Örneklerle karşılaştıralım:

(1) “Politik” zaman: Suudi Arap yetkiliden destek açıklaması +8, İstihbarat zaafiyeti -3, Fransalı yetkiliden destek açıklaması +10, moral zaafiyet -2, Türkiyeli yetkiliden destek açıklaması +15, yönetimsel zaafiyet -1…

(2) “Askeri” zaman: Filistinli grubun cepheye sürülmesi +3, yenildiler -5, YPG Kürt militanlarının cepheye sürülmesi +2, yenildiler -10, İslamcı militanların cepheye sürülmesi +1, yenildiler -15…

Ve soralım:

  • (1)’de zikredilen ülkeleri (2)’dekilerden “gelişmiş” yapan nedir?
  • Neden (1)’deki pozitif sayılar büyük, negatif sayılar küçüktür?
  • Neden (2)’deki pozitif sayılar küçük, negatif sayılar büyüktür?
  • Kısacası, (1) ve (2) denilen “zaman”ları birbirinden ayıran nedir? Hangisi borç verilmiş zamandır, hangisi zamandışına atılmak üzere satın alınmıştır?…

“Suriye Son Oyun”u geliştirenler “medya” dilinde ne görüyorlarsa onu yansıtmışlar, iyi de yapmışlar, teşekkür ederiz. Çünkü bu yolla “medya”nın sadece diline değil, zihnine de tercüman olmuşlar.

Sonuç; kafamızdaki sayılara dikkat…

Pozitif, negatif sayılara dikkat! Büyük, küçük sayılara dikkat!..

Barış

1 Comment

Filed under makale, oyun, programlama

One response to “Endgame Syria: Sayılara dikkat

  1. Pingback: Postmortem — derleme | YERSİZ ŞEYLER