Olasılıklar denen kafa karışıklığı

Doktorayı bitirmeden önce bir arkadaş önerisiyle bir dijital oyun firmasına iş başvurusu yapmıştım. Küçük bir program yapmamı istediler ve yaptım. Bence dişlerine göre olmadığıma karar vererek “başka bir adayla devam etmeye karar verdiklerini” bildirdiler.

Yaptığım program 1×1 ve 2×2 boyunda kutuların ızgaraya yerleştirildiği bir web sayfasıydı. Aslında bu kutuların ızgaraya yerleştirilmesi bence “işe girmek” denen nosyonla [mefhumla] da alakalıydı.

>>> Build Plants <<<

Bugün bunu buraya yüklememin sebebiyse Javascript kodunu yazarken TODO diye düştüğüm notlar. Kodda “Check if” diye başlayıp “Bunun buraya uygun olup olmadığı kontrolü eklenecek” diyen 28 tane not var (“Build Plants” sayfasında sağ tıklayıp kaynak koda bakılabiliyor).

Notların her birisinde neyin neye göre nasıl uygunluğunun kontrol edildiği anlaşılsın diye İngilizce sözcükleri dikkatle seçmiştim. Yukarıda belirttiğim nosyonal münasebet dolayısıyla, “iş başvurusu” için yazılan kaynak koda düşülen bu notlar aynı zamanda reddedilmemin bütün olası sebeplerini de listelemiş oluyordu.

grep 'Check if' index.html
// TODO: Check if this color & border is proper to the plant
// TODO: Check if the size is correct for the plant
// TODO: Check if the place in the region is empty for the plant
// TODO: Check if this size is possible for the plant
// TODO: Check if the size is reflected in the occupation states of its zones
// TODO: Check if this place in the region is empty for the plant.
// TODO: Check if the place is reflected in the occupation states of its zones
// TODO: Check if the size and place of plant is reflected in the occupation states of its zones
// TODO: Check if the given initial occupation is valid for this zone
// TODO: Check if the occupation can be lifted at this zone
// TODO: Check if the imagined occupation can be lifted at this zone
// TODO: Check if this border is suitable for this zone
// TODO: Check if this border is suitable for this zone
// TODO: Check if this border is suitable for this zone
// TODO: Check if this border is suitable for this zone
// TODO: Check if this occupation is appropriate for this zone
// TODO: Check if this imagined occupation would be appropriate for this zone
// TODO: Check if the current occupation in this zone is appropriately determined
// TODO: Check if the current imagined occupation in this zone is appropriately determined
// TODO: Check if the current state of this zone is accepted in the region
// TODO: Check if this zone is allowed in the region
// TODO: Check if the occupation of this zone is accepted in the region
// TODO: Check if the region will have the desired properties
// TODO: Check if it will be legitimate to deoccupy the specified zone
// TODO: Check if the given plant is compatible with this region at its place
// TODO: Check if there is an actual region of the specified size
// TODO: Check if the game is ready to initialize
// TODO: Check if the game is responsive

Bu olası sebepler olası oluşları bakımından birbirleriyle hep karıştırılırlar. Çünkü “olası” olmanın ne anlama geldiğini kimse bilmez.

Olasılıklar vardır ve imkanlar vardır. Ama olasılıklar kafamızdadır, imkanlarsa başımıza gelir. Yani olasılıkların aslında imkanlarla hiç alakası yoktur.

Yukarıdaki 28 denetim imkanlarla ilgilidir, olasılıklarla ilgili değildir. Ama bu denetimlerin çatallanan yapısını algılamakta zorlanırız, çoğu zaman bu çatallanmaları birbirine karıştırırız.

İşte biz onları karıştırdığımız ölçüde bu imkan denetleyici çatallanmalar “olasılıklar” suretine bürünürler. Böylece olası oluşları bakımından karıştırılmış olurlar. Olasılıklar, karşılaştığımız imkan yapısını algılamakta yaşadığımız bu zorluk ve kafa karışıklığının büründüğü ifadeler olurlar.

Söylenen sözlerin hepsine rengini veren şey budur, zaman mefhumu budur, yani olasılıklar dediğimiz kafa karışıklığıdır, imkanlara dair kafa karışıklığımızdır.

 

Türk Genelkurmay Başkanının 15 Temmuz 2016 repliğiyle söylersek

— Ne diyorsun ulan sen, ne operasyonu, sen manyak mısın, sakın ha!

1 Comment

Filed under oyun, programlama