Yıl 2015 ve yürürlükte hâlâ bir kafa derisi yüzme yasası var — Jacob Boon

Nova Scotia’nın beyanı faaliyetsiz duruyor, geri çekilemiyor.

Jacob Boon — 7 Ocak 2015 — thecoast.ca

Medya okyanusu çoktan unutulmuş bir haber kalıntısını bazen tuzlu derinliklerinden çıkarıverir. Böyle püskürmelerden birisi yakın zamanda Nova Scotia’nın kafa derisi yüzme yasasıyla ilgili 2000 tarihli haberin ekranıma gelmesiydi.

CBC’nin 15 yıllık haberine göre İlk Ulus Şefleri 1999’da Birinci’den [premier: başbakan] bölgedeki 250 yıllık kafa derisi yüzme yasasını yürürlükten kaldırmasını talep etti. 1756 tarihli beyan yerleşimcilere “Kızılderilileri sinir etme, kahretme, el koyma ve yok etme” yetkisi ve emri verdi. Mi’kmaq kafa derileri için ikramiye sundu.

Büyük Britanya’nın sömürge idarecileri insan canı karşılığında ikramiye sunan üç beyan çıkardı. Bunlardan ikisi 1752’de resmen iptal edildi. 1756’da Vali William Lawrence’ın talimatıyla gelen üçüncüsü, kaldı.

Faaliyetsiz duran talimat sonraki antlaşmalarla aşılmış gibi gözükmekte. Ve bölgenin Konfederasyon öncesinde yapılan beyanları feshetme gücü olup olmaması meselesi var. CBC’nin 2000 yılında elde ettiği belgelere göre Nova Scotia idaresi ne yapılacağına dair hukuk tavsiyeleriyle bir çırpınma içine girmişti.

“Yazışma üstüne yazışma, belge üstüne belge, hepsi bembeyaz edildi,” diye yazmış CBC’nin adsız muhabiri. “Gösterilen sebep, bölge avukatlarının da katıldığı tartışmalarda çevrilen dolaplar [held by cabinet] hakkında kamuoyuna bilgi verilemeyeceği.”

Sonunda mesele o yılki yasama meclisinin bahar oturumunda ortaya çıktı. “Çağdaş Nova Scotia’lıların böyle eylemleri tiksindirici ve incitici bulacakları apaçık olduğundan,” PCA MLA Michael Baker’in talebiyle bölge federal idareyi 1756 beyanının artık herhangi bir kuvveti ya da etkisi olmadığını doğrulamaya davet etti.

Yazın Kanada işte sadece bunu yaptı. Kızılderili ve Kuzey Kanada bakanı Nova Scotia Şeflerine yazdığı bir mektupla bu beyanların etkisiz olduğunu doğruladı. “İptal” edilmiş olmadı, sadece tek taraflı olarak [unilaterally] tatbik edilmemekte. Yerli Halk İşleri sözcüsü Brett Loney’nin dediğine göre küçük bir fark bu.

“Senin benim gibi sıradan insanlara göre bu ikisi aynı şeydir,” diyor Loney. “Esas olarak bu beyan bugün geçersizdir, kuvveti ya da etkisi yoktur.”

Loney bugün 2015 yılında bile ülkenin İngiliz Kraliyeti’ne ait bir beyanı “iptal” edip edemeyeceğinden emin olmadığını kabul etmekte. Kanada en azından bu sözleri hükümsüz ve gayrımuteber kılmak için elinden gelen bütün ayrımı yapmış oldu.

Yani kafa derisi yüzme beyanı faal olmayan çirkin haliyle kağıt üzerinde durmaya devam etmekte. Belki de bu iyi bir şeydir. Kanada İlk Ulus halklarına karşı tarihsel soykırımını yoksaymakta, boşvermekte ve saklanmakta bayağı iyidir. Tarihimizdeki kara lekelerden birini temizlemeyi becerememek nereden geldiğimize dair işe yarar bir hatırlatma olabilir.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

ç.n.

“when showed up in my newsfeed” sözünü “ekranıma gelmesi” diye çevirdim. Açıklaması Boston Raporu‘nda bulunabilir.

“regurgitation” sözünü “püskürme” diye çevirdim. Rüya işinin sindirim sistemine dahil olduğunu zaten biliyoruz. Bir de üstüne sindirmeli mecazlarla iyice midesizlik etmenin alemi yok.

“Kızılderilileri sinir etme, kahretme, el koyma ve yok etme” : “annoy, distress, take and destroy the Indians” : bu dört yetki sırayla elektronik & formel & fizikî & enformel ayrımcılığın sınır çizgilerinden geçiyor.

(“enformel” aynı zamanda “formel” karşısında “deformel” olduğundan, her türlü “yok olma, yok etme” onun alanına girer. Sosyal medyanın bugünkü hali de bunun kanıtıdır.

To take: Almak, bir şeyi “fiziken” ayırmaktır. Elin kavrama yetkisinden türetildiğinden “el koyma” demeyi tercih ettim.

To distress: Kahretmek, bir anlamda “formel” sosyal aynanın kırılması ve Gestalt bozularak “parçalanmış beden imgesi”ne fırlatmaktır.

To annoy: Sinir etmek ise “Görüntülenen Yazı”nın “Niyet Edilen Yazı”ya uymaması düzeyindedir ve bu anlamda “elektronik”tir. Simgesel iğdişin asgarî şartı olduğundan diğer üç yetkiden hiç de aşağı kalmaz. Bkz. Boston Raporu.

Kızılderililere dönük olması ise yine aynı raporun bir dipnotunda geçen “bir çocuk dövülüyor” [a child is being beaten] (Sigmund Freud) bakımından incelenebilir.)

2 Comments

Filed under çeviri

2 responses to “Yıl 2015 ve yürürlükte hâlâ bir kafa derisi yüzme yasası var — Jacob Boon

  1. Pingback: Boston Raporu: B yüzü | YERSİZ ŞEYLER

  2. Pingback: İmletim Savaşları II: Ne Olacak Bu Amerika’nın Hâli? — çeviri derlemesi | YERSİZ ŞEYLER