Türkçeye çevirdiğim şarkıların Entropi Toplaşması ağaçları

Analiz dosyası: rebus-sarki-en2tr.zip

Dört yıl kadar önce istatistiksel paradigmada (tezimi bitirdiğim yıllarda genotip fenotip maya fare avrupa brexit falan derken yılan hikayesine döndüğünden pek anlatma isteği bırakmayan) bir değişiklik yaptım.

Evet bilimsel paradigmada kritik bir değişiklik yaptım. Dünyanın geri kalanı daha bunu idrak edemedi [*]. Aslında idrak etmek istemediler. Şan ve şerefleri buna elvermedi. O yüzden

Allahım biz ne güzel (öğrenci ve asistanlarımızı yirminci yüzyılın kafası karışık paradigmalarında çırpındırma eziyeti uygulayıp intihar etmelerinde çok ciddi roller oynayarak) geçinip gidiyor idik, lâkin bu Donald Trump da nerden başımıza geldi???

diye bir WOE içindeler. Bilim Yürüyüşü de böyle bir WOE’nun (yani aslında WHOA!‘nun, yani bir çeşit “Huooop! Lan biz burda eşek başı mıyız!”ın) dışavurumudur.

Daha doğrusu böyle İDİ, ta ki sevgili Çarliston Bilim Yürüyüşçüleri beni “quite impressive” bir resmî çevirmen olarak #ScienceMarch davasına tayin edene kadar.

Barış Fidaner, Türkçe çevirmenimiz olmak ister misin? Türkiye’den bir ailemiz var “bizim” ama onlar Chicago Bilim Yürüyüşü’ndeler. — Çarliston Bilim Yürüyüşçüleri

Türkçe çevirmenlerini bulduktan itibaren artık WOE gibi gözüken WHOA!’larının VAAY… boyutlarına erişebilmekteler.

O yolla da belki BUT WHY??!!! muhitlerine ulaşmaları mümkün olabilecek.

Konuyu fazla uzatmadan grafikleri huzurlarınıza sunuyorum.

İngilizce’den Türkçe’ye çevirdiğim şarkıların en az 100 satırında geçen tüm kelimelerin Entropi Toplaşması ağacı şöyle:

ea_sarki-en2tr_chosen_100-3737

Bu grafikte “projection size : izdüşüm boyu” işte o kelimelerin toplam kaç tane satırda geçtiklerinin sayısı oluyor. İzdüşüm boyu en az 100 olan 6 tane kelime varmış: ben, sen, o, bu, ve, bir. Böyle ikili çatallanmalardan [bifurcations] oluşan ağaçlara dendrogram deniyor.

Bu dendrograma göre ben//sen ikilisini içeren, o//bu ikilisini içeren ve ve//bir ikilisini içeren üç tane toplaşma olduğu tespit edilmiş. Başka bir deyişle, ben û sen kelimeleri arasında, o ve bu kelimeleri arasında, ve and bir kelimeleri arasında entropik ilintiler olduğu tespit edilmiş. Her birinin kendi iç entropileriyse sırasıyla 0.07, 0.08 ve 0.21 imiş. [+]

Ayrıca, ve//bir ikilisini içeren entropik toplaşma diğer iki toplaşmaya karşı biraz mesafeli duruyormuş. Aralarında 0.31 kadar bir mesafe tespit edilmiş.

Buradaki mesafeli durma biraz sosyal mesafeye benziyor. Yani diğer iki toplaşmanın kendi aralarında daha yakın kanka gibi ilişkileri olabiliyorken [-] ve//bir toplaşması cool takılıyormuş, daha başka kelimelerle dışarlarda geziyormuş, onlarla bunlarla başka yerlerde dolaşıyormuş, o//bu ve ben//sen gruplarını bazen yalnız bırakıyormuş.

Başka bir deyişle, ve//bir toplaşması diğerlerinden daha meşgulmüş, Amerika senin Avrupa benim, havalimanlarında sabahlıyormuş, hatta havalimanlarında sabahlamıyormuş bile, çünkü ucuz uçak biletlerine tenezzül etmiyorlarmış.

Özellikle “bir” asla havalimanlarında sabahlamazmış, “ve” ise her zaman mutlaka meşgul olurmuş.

Ve bir…… yani senin benim gibi değiller, ona buna benzemezler.

Grafik bunu anlatıyor.

Bir sonraki grafik, İngilizce’den Türkçe’ye çevirdiğim şarkıların en az 50 satırında geçen tüm kelimelerin Entropi Toplaşması ağacı:

ea_sarki-en2tr_chosen_50-3737

Anlatımı sürdürmek istemiyorum. Şimdi müsaadenizle “karakuşum” kelimesine kaynaklık eden anonim Fransız şarkısına link verip gideyim. Merak ederseniz en üstteki analiz dosyasında ağaçların hepsine bakabilirsiniz.

Işık Barış Fidaner

[*] “Niçe gibi bu da mı delirmiş?” demeyin, Hollanda’nın tüm üniversite rektörleri “Arap baharı yangına dönüştü” derken neyi kastediyor, onu düşünün. Ve sevgili ülkemizin neden ne güzide ne de ezilen “hocaları” Hollandalı rektörlerden yaptığım bu çeviriyi umursamayı becerebiliyor (yani beceremiyorlar) bir de onu düşünün.

Siz önce kendi düşünmeniz gerekenleri düşünün, sonra benim akıl sağlığıma kafa yorarsınız. Akıl sağlığı demişken, DSM-IV’ü yazdıran psikiyatrın mektubunu çevirdim, onu da ne bir hoca gördü, ne bir psikolog, psikiyatr, psikanalist gördü (Elif hariç).

Yani benim akıl sağlığımdan duyabileceğiniz kuşkular konusunda da gene bizzat benden daha başka bir kapı bulmanız pek olası [potential] görünmüyor ne yazık ki.

[bundan sonra olasılık: potentiality sayacağım, çünkü probability: ihtimâl]

[aynı zamanda probe-ability]

[+] Algoritmada yapılan bu tespitlerin hepsinin hem birbirleriyle hem de algoritmada işletilen yordamla karşılıklı izafiyet bağıntıları içinde durdukları akılda tutulmalı.

[-] Gerçi 0.15 entropide kankalık olur mu bilmem. Dostaneler, samimiler diyelim.

5 Comments

Filed under şey