Bozulan Sondalarla Fukuşima Robot Mezarlığına Dönüyor — Tom Hale

Tom Hale — 6 Mart 2017 — iflscience.com

Fukuşima’da 4 trilyon yen’lik (35 milyar $) temizlik pek iyi gitmiyor. Eski nükleer santral, içeri gönderilip her seferinde bozulan uzaktan kumandalı sondalar yüzünden hızla robot mezarlığına dönüyor.

Fukuşima Daiichi nükleer santral reaktörlerinin üç tanesinde 2011’deki deprem ve tsunamiyi müteakip erimeler oldu. Altı senedir Tokyo Elektrik Enerjisi Şirketi (TEPCO) hâlâ yayılımdan etkilenen harabenin enkazları arasında 544 tonne‘luk (600 BE tonu) erimiş nükleer yakıt çubuklarını bulup ortadan kaldırmaya çalışıyor. Fakat bu tehlikeli gayretle görevlendirilen uzaktan kumandalı robotlar her seferinde bozuluyor.

Tepco’nun devre dışı bırakma programı başkanı Naohiro Masuda, İlişkili Basın’ın geçen hafta bildirdiğine göre, tekrarlanan robot bozulmalarının çözülmesi gereken bir meseleye dönüştüğünü söyledi. Ayrıca yeni nesil temizlik robotlarında yaratıcılık ve zekâdan daha çok yararlanılması uyarısı yaptı.

“Dışarıdan bir gözle düşünebilmeliyiz ki merkez alanın dibine ulaşıp eriyen yakıtın nasıl etrafa yayıldığını inceleyebilelim,” dedi Masuda muhabirlere.

Toshiba’nın akrepsi robotu (üstte) Şubat ayında ikinci reaktöre gönderilmişti ama yolundaki engeller yüzünden istenen hedefe ulaşamadı. Sonra iki saat bile geçmeden öngörülen yayılım maruzat sınırının beş katından fazlasına maruz kaldı. Sıcaklık okumalarını ve yayılım seviyelerini almayı becermiş olsa da, merkez alanı ya da nükleer çubukların nerede olduğunu gösteren resimler çekebilecek hâlde değildi.

Enerji santralinde sıkışıp kalan iki pahalı sonda daha yakıtlarını tüketerek zamansız bir nihayete vardılar.

“Yakıtı ortadan kaldırmak için yol haritası uzun olacak, 2020’yi geçireceğiz,” dedi Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde nükleer bilim ve mühendislik profesörü Jacopo Buongiorno, Bloomberg’e. “Katılaşan yakıt muhtemelen vasıta duvarına ve vasıta içindeki yapılara sıkışmış. Yani enkazın kesilip kepçeyle alınması ve yalıtıcı zırhlı bir konteynere konarak onu içeren vasıtadan çıkarılması lâzım. Hepsi de robotlarla yapılacak.”

Bir şey kesin: Fukuşima Daiichi nükleer santralinin ‘vay aman’ları [woe] ile Tepco’nun baş ağrıları pek dineceğe benzemiyor.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

3 Comments

Filed under çeviri, bilim