Açükleme Muafiyet Talebi Prosedürü ve Yordamı: 4. Prosedürle Yordam arasındaki fark

Açükleme Muafiyeti’nin talep edilmesi gerektiğini, ama bunun bir başvuru yahut müracaat yoluyla icra edilemeyeceğini önceki bölümlerde inceledik. Bu bölümde Açükleme Muafiyet Talebi’nin iki temel biçimi olan Prosedür ile Yordam arasındaki fark açıklanacak.

Açükleme Muafiyet Talebi Prosedürü ve Yordamı

1) Neden Talep?

2) Neden Başvuru değil?

3) Neden Müracaat değil?

4) Prosedürle Yordam arasındaki fark

5) Anahtar, Kapı, Köprü, Zemin

4) Prosedürle Yordam arasındaki fark

Hemen belirtelim: Prosedür de Yordam da diferansiyel işlevlerdir, yani ikisi de sadece yerel faktörlerle ilgili bilgiler verirler, yani demek ki ikisinde de yerelde ilerleme kaydettiğinizi zannederken büyük resim itibariyle aynı yerde çemberler çiziyor olmanız olasıdır, lâkin bu risk Yordam’da Prosedür’e nazaran daha az olasıdır, çünkü Yordam’daki yerellik bileşimseldir. Prosedür’deki yerellikse uzamsaldır.

Yani Yordam’da köprülerle adacıklar arasında dolaşırsınız; Prosedür’de ise kapılarla odalar arasında dolaşırsınız. Bu da geçiş ve ulaşma zamanlarıyla ilgili bir farktır: Köprülerde temel soru, “Gittiğim bu adacığa ayak basabilecek miyim? Zemin beni taşıyabilecek mi?” sorusudur. Kapılarda ise temel soru anahtarın cebimizde hazır bulunup bulunmadığıdır ki dışarıcılık mefhumu bu kapı-anahtar işini karmakarıştırır. Cebe konan anahtarların durup dururken kaybolması, anahtarın olmadık zamanlarda şekil değiştirmesi, birindeki anahtarın öbürüne geçmesi gibi yan etkisel görüngüleri izah edebilmek için Kuantum Mekaniği icat edilmiş ve Geniş Hadron Çarpıştırıcısı inşa edilmiştir. Yordamlar sisteminde bunlara gerek kalmaz.

Yordamlar öngörüye dayanırlar. Ulaşma işi, bir yerden bir yere geçme işi Prosedürel kapılarda olduğu gibi anlık bir hadise değildir. Bir köprüden geçmek vakit alır. Köprüye ayak basan kişi o anda köprünün onu götüreceği noktayı düşünmek zorundadır. En önemlisi: Aynı anda birden çok köprüde bulunmak imkânsızdır. Odaların tekil nitelikleri genel bir hiyerarşi altına sokulabilir belki ama her köprünün başı ve sonu birbirlerinden ayrı durur ve bunlar bir hiyerarşi altına sokulamazlar. Yine de Yordamsal Kuantum versiyonunda, köprüler arasında ışınlanmalar, köprülerin adeta üst üste binmesi, aynı anda birden fazla köprünün katedilebilmesi gibi acayiplikler yaşanır. Gerçi Yordamların bileşimsel yerellikleri bu gibi karmakarışımları kapsayabildiğinden Kuantum Mekaniği gibi garipliklere ihtiyaç kalmaz.

Yordamlarda aslî işlem ayağını basmaktır. Bir köprüye ayağını basmaktır. Prosedürde ise aslî işlem anahtarı kapıya sokmaktır. Sadece bu ayrım bile aradaki muazzam farkı ele verir.

Aşağıdaki resimde gösterilen şema Prosedüre bir örnektir.

Prosedür kapı-anahtar modelini takip ettiğinden şemalaştırılmaya daha uygundur. Prosedürde dolaşılan odalar tarafsız boşluklardır, uzay gibi boşluklardır.

Yordamda ise köprülenen her adacığın kendi başına bir zemin teşkil etmesi gerekir. O yüzden Yordamlar düzyazı ile madde madde anlatılmaya uygundurlar. Niyet Edilen Yazıyı Çıkarma Yönetmeliği bunun bir örneğidir.

Bir sonraki bölümde bu farkın “ne” olduğu söylenecek.

IBF

5 Comments

Filed under şey