Yeni Bir Yerçekimi Kuramı İlk Sınavını Geçti. Fizik Açısından Taşıdığı Anlam Şöyle — Cecille De Jesus

Cecille De Jesus — 19 Aralık 2016 — futurism.com

Erik Verlinde’nin belirgen yerçekimi [emergent gravity] kuramı karanlık madde parçacığının varolmasına gerek kalmadan yerçekimi davranışına anlam veriyor. Leiden Gözlemevi’nden araştırmacılar Verlinde’nin kuramının geçerli olup olmadığını anlamak için 33 binden fazla galaksiyi ele aldılar.

Belirgen Yerçekimi

2010’da Amsterdam Üniversitesi ve Delta Kuramsal Fizik Enstitüsü’nden meşhur sicim kuramı uzmanı Erik Verlinde yerçekiminin tabiatın aslî bir kuvveti olmadığı, daha ziyade “belirgen bir görüngü” olduğu fikrini önerdi. Ve şimdi, Einstein’ın kendi genel izafiyet kuramının son versiyonunu yayınlamasının yüz yıl ardından, Verlinde kendi yerçekimi yaklaşımını açıklayan makalesini yayınladı – bildiğimiz anlamdaki fiziğin temellerine meydan okuyan büyük bir iddiası var.

Verlinde’nin belirgen yerçekimi kuramının çok önemli bir içerimi var: Karanlık madde yoktur. Araştırması karanlık madde parçacığının varolmasına gerek kalmadan yerçekimi davranışına anlam veriyor.

Leiden Gözlemevi‘nden araştırmacılar Verlinde’nin kuramının geçerli olup olmadığını anlamak için 33 binden fazla galaksiyi ele aldılar – ve sonuçlar geçerli olduğunu gösteriyor, hatta evrendeki yerçekimi dağılımını Einstein’ın izafiyet kuramından daha isabetle doğruluyor.

Verlinde’nin alternatif yerçekimi izahını daha iyi öğrenmek için vidyoyu izleyiniz.

“Bambaşka Bir Noktadan Yola Çıkıyor”

Yıllar boyunca fizikçiler karanlık madde arayışında oldular, bu da ışık uzayında gözlenen yerçekimsel merceklemenin genel izafiyete aykırı oluşunu izah edecekti. Işığın bükülmesinden yerçekimi mesûl olsa da, sorun şu ki, olan bükülme mevcut madde miktarıyla bağdaşmıyor, ek yerçekimi kuvvetini devreye sokan görünmez parçacıkların mevcudiyetini düşündürüyordu.

Bir sürü çaba, ekipman ve fon, karanlık madde arayışına tahsis edildi. Haklı olduğu kanıtlanırsa Verlinde bu varsayımsal parçacığın peşindeki dört yüzyıllık [sic] uzun arayışa bir son vermiş olacak, ve evrenimiz hakkında bildiklerimiz büyük ölçüde değişecek.

Verlinde’nin hesaplamaları yalnızca yalıtık, küresel ve durgun sistemlere uygulanabiliyor, dolayısıyla karanlık madde bütünüyle çürütülemiyor. Her kuramda olduğu gibi Verlinde’nin belirgen yerçekimi kuramı da gelecek yıllarda daha başka fizikçilerin meseleye ağırlığını koymasıyla değişiklikler geçirecek. Verlinde ilerleme konusunda iyimser: “Benim gibi birçok kuramsal fizikçi kuramın bir revizyonu üstüne çalışıyor, ve bazı büyük gelişmeler kaydedildi.”

“Uzay, zaman ve yerçekiminin [*] tabiatına dair görüşlerimizi kökünden değiştirecek yeni bir bilimsel devrimin eşiğinde duruyor olabiliriz,” diye ekledi.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

[*] ç.n. 39’uncu Yersiz Kitap Cevherin İhtilâfı derlemesinde “Uzay ve zaman ve düşünce” (Star Trek Yeni Nesil)

Leave a comment

Filed under çeviri, bilim

Comments are closed.