Kesinlikle Kırmızı! — Fiona Gell

Fiona Gell — 12 Mart 2017 — performingartscollections.org.uk

Kataloglama Asistanı Fiona Gell, Leeds Üniversitesi’nin Özel Koleksiyonunda bulunan Kırmızı Merdiven Tiyatro Arşivi’ni kataloglama tecrübesinden söz ediyor bize.

leeds-workers-theatre

2016’da Özel Koleksiyon ve Kırmızı Merdiven Tiyatro Şirketi‘nin Meşguliyet Arşivleri Kurulu‘nun Sanat ile ilgili meşguliyet arşivlerini kataloglama fonunu kazandığı duyuruldu. 2014’te Özel Koleksiyon’a bağışlanmış Kırmızı Merdiven Tiyatro koleksiyonunu kataloglama, düzenleme ve yeniden paketleme işini alacak kadar şanslıydım. Arşiv şunları içeriyor:

— şirket bilgisi
— sahne yönetimi dosyaları
— yapım dosyaları
— tur planları
— makaleler
— senaryolar
— set çizimleri
— fotoğraflar
— afişler
— 1970’lerin başından bugüne kadar basın ve tanıtım malzemesi

Bana göre koleksiyonun en ilgi çekici kısımlarından birisi Kırmızı Merdiven Tiyatrosu’nun radikal ve sosyalist başlangıcını belgeleyen ajitprop tanıtım malzemesi (kamuoyuna popüler medya ile yayılan politik propaganda), önce 1968’de AjitProp Sokak Oyuncuları’yla sonra da Kırmızı Merdiven Seyyar İşçi Tiyatrosu’yla.

leeds-nerves-of-steel

İlk zamanlar

Şirketin kurulması 1960 ve 70’lerin radikal politik iklimine doğrudan bir yanıt olmuştu. 1970’lerin ortalarından itibaren politik iklimin değişmesiyle birlikte Kırmızı Merdiven’in radikalliği de azaldı. Tanıtım malzemesi şirketin endüstriyel ilişki meseleleriyle uğraştığını gösteriyor: başka yerlerin yanısıra NHS’de ve maden ve çelik endüstrisinde. Bu yapımlar işçi sınıfınden seyircilere yönelikti ve çoğu zaman sendikaların kulüp ve faaliyetlerinde sunuldular, Steve Trafford ve Chris Rawlence’in Çelikten Sinirler‘i gibi (üstte tanıtım malzemesine bakınız).

80’lerin başlarında Kırmızı Merdiven’in oyun ve gösterileri işçi sınıfının ezilmesi meselesinin yanısıra özel olarak patriyarkal toplumda kadının ezilmesini ele almaya devam etti, Peta Masters ve Geraldine Griffiths’in Aptal Sarışın‘ı gibi (1983-84).

1985’ten sonra

1985 şirket açısından büyük önem taşıyan bir yıl oldu. Yönetmenler Kurulu ve Sanat Yönetmeni atanmasıyla şirket kolektif olmaktan çıktı ve bir hiyerarşiye döndü. Bu değişikliklerle birlikte yeni bir Sanat Yordamı [Artistic Policy] geldi ve 14-24 yaşlarında genç insanlarla ve yetişkin işçilerle çalışmaya odaklanıldı. Kırmızı Merdiven ayrıca hem tecrübesiz yazarlara hem de yerleşik yazarlara yeni yazılar sipariş etmeye başladı. Sonraki 20 yıl boyunca dolu dolu akan yapımlarda bu görülebilir: Rachel Feldberg ve Ruth Mackenzie’nin Devlet Ajanı gibi (1985 – aşağıda tanıtım malzemesine bakınız), Phillip Osment’in Uyuyan Köpekler‘i gibi (1993) ve Maya Chowdhry’nin Kaahini‘si gibi (2006).

leeds-state-agent

Bugüne göre bir şirket

2006’da Rod Dixon Sanat Yönetmeni olarak atandı ve halen bugüne kadar şirketi ilerletmeyi sürdürdü. Kırmızı Merdiven esas seyirci olarak genç insanlara odaklanmaktan uzaklaştı ve son 10 yılda tüm yaşlardan, cinsiyetlerden, yeteneklerden, politik, toplumsal ve dinsel arkaplanlardan seyircilere yöneldi. Alice Nutter’ın Vietnam Neresi? (2008 – aşağıda tanıtım malzemesine bakınız), Boff Whalley’nin Büyük Toplum (2012 – aşağıda tanıtım malzemesine bakınız) ve Boff Whalley’nin Geri Dönmüyoruz (2014/15) adlı oyunlarında bu görülebilir)

leeds-wheres-vietnamleeds-big-society

Şirket, günümüzde yüzleştiğimiz sorunların birçoğuna el atan çarpıcı tiyatroları seyircilere sunmakta korkusuzdur. Radikal tiyatro kaynaklarının hakkını verir, modern bir yolla. Kırmızı Merdiven Tiyatrosu 2018’de 50’nci doğumgününü kutluyor.

Kırmızı Merdiven Tiyatrosu Arşivi şuradan görüntülenebiliyor. Koleksiyona erişme konusunda daha çok bilgi edinmek için Leeds Üniversitesi Özel Koleksiyon ile temasa geçiniz.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

1 Comment

Filed under çeviri

One response to “Kesinlikle Kırmızı! — Fiona Gell

  1. Pingback: Yoldaşlar! — çeviri derlemesi | YERSİZ ŞEYLER