Dışarısı Soğuk. Trump’ın Küresel Isınma cıvıltısı. — Kendra Pierre-Louis

29cli-trumpcold-jumbo

Erie, Pa’da bu hafta bir kar yağışından sonra. Doğu Sahilinde bazı yerler Yılbaşında rekor soğuklara hazırlanıyor.

Kendra Pierre-Louis — 28 Aralık 2017 — nytimes.com

Pek yaşanmayan dondurucu havaların bu hafta Birleşik Eyaletler’in Doğusunu yakalaması üzerine Başkan Trump Perşembe günü Twitter’da iklim değişiminin gerçekliğine kuşku düşürmek istedi, fakat kendisinin hava durumu ile iklim arasındaki ayrımın farkında olmadığı görüldü.

“Doğuda EN SOĞUK Yılbaşı rekoru olabilir. Belki biraz Küresel Isınma olsa iyi olurdu, ki ülkemiz (diğer ülkeler değil) ondan korunmak için TRİLYONLARCA DOLAR ödeyecekti. Sıkı giyinin!”

Hakikaten Doğu Sahilinde bazı yerler Yılbaşında rekor soğuklara hazırlanıyor. Mesela New York tahminlere göre 1960’lardan beri en soğuk Yılbaşını geçirecek. Fakat Bay Trump’ın cıvıltısında yaygın bir hata yapılmış ve yerel hava durumuna bakarak iklim hakkında daha geniş varsayımlar yapılmış.

İklim atmosferin uzun bir zaman süresince nasıl davrandığını belirtir; hava durumu ise çok daha kısa bir zaman ölçeğinde ne olduğunu tarif eder. İklim bir anlamda uzun dönemlerin hava durumlarının toplamı gibi düşünülebilir.

Ya da Bay Trump’ın takdir edebileceği bir benzetme yaparsak, hava durumu bugün cebinizde ne kadar para olduğudur, iklim ise toplam servetinizdir. Bir gün cüzdanını unutan bir milyarder yoksul olmaz, ne de yüzlerce dolara konan yoksul bir kişi bir anda zengin olur. Önemli olan uzun vadede ne olduğudur.

Perşembe günü Birleşik Eyaletler’in bazı yerleri yılın bu zamanı için ortalamadan 15 ila 30 Fahreneit derece daha soğuktu. Fakat dünyanın bütünü 1979-2000 ortalamasından 0.9 Fahreneit derece kadar daha sıcaktı.

Ve iklim bilimciler dünyanın bu yüzyılın sonuna kadar ortalamada kabaca 2 ila 7 Fahreneit derece –sera gazı neşirlerinin ne hızda artacağına bağlı olarak– ısınabileceğini bekleseler de, böylece kışların tamamen ortadan kalkmasını beklemezler. Rekor soğuklar gene yaşanacaktır, sadece zamanla daha enderleşecektir.

Aslında olan da zaten budur. 2009 tarihli bir çalışmaya göre Birleşik Eyaletler 1950’lerde kabaca rekor sıcaklar kadar rekor soğuklar gördü. 2000’lere gelindiğinde rekor sıcaklar rekor soğukların iki katı kadardı. Ciddi soğuklar gene oluyordu ama daha seyrek oluyordu.

Cıvıltı ayrıca Paris iklim antlaşmasına da örtük bir hamle yaptı, Bay Trump bu antlaşmayı terk etmeye yeminlidir. Yaklaşık 200 ulusun sera gazı neşirlerini beraberce dizginlediği bu antlaşmadan Birleşik Eyaletler’in çekileceğini duyuran Bay Trump antlaşmada yükün sadece Amerika’ya bineceğini öne sürmüştü.

Birleşik Eyaletler Başkan Barack Obama altında Yeşil İklim Fonu’na üç yılda 3 milyar $ taahhüt etti, amaç ülkelerin aşırı hava koşullarına karşı dirayet oluşturmalarına ve temiz enerji geliştirmelerine yardım etmek. Japonya fona yaklaşık 1.5 milyar $ ödedi, Britanya 1.2 milyar $ ödedi, Fransa ve Almanya ise 1’er milyar $ ödedi. Meksika, Şili, Endonezya gibi gelişmekte olan ülkeler de katkı yaptılar.

Bay Trump iklim kuşkuculuğunu Twitter’a yansıtma alışkanlığı geliştirmiş, 2011’den beri “iklim değişimi” veya “küresel ısınma” hakkında 100’den fazla yorum göndermiş. Ama Perşembe günkü cıvıltı, başkan olduğundan beri meseleye doğrudan hitap ettiği ilk sefer oldu. Küresel ısınma hakkında attığı bir önceki cıvıltı iki yıl kadar önceydi, şöyle dedi:

“Dışarısı gerçekten soğuk, büyük bir don diyorlar, normale haftalar var. Ahbap, küresel ısınmadan şöyle büyük bir doz olsa iyi olurdu!”

İklim değişiyor belki ama kimi şakalar aynı kalıyor.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

1 Comment

Filed under çeviri, bilim

One response to “Dışarısı Soğuk. Trump’ın Küresel Isınma cıvıltısı. — Kendra Pierre-Louis

  1. Pingback: Bizce siz çuvalladınız — çeviri derlemesi | YERSİZ ŞEYLER