Fetişlerin bozulması tanrılar ve canavarlar üretir — Işık Barış Fidaner

Fetişlerle yabancılaşmak insanın doğal halidir, ayna evresi ile başlar [1]. Fetiş, yetki-beden kompleksidir, bedene yetki giydirerek elde edilir [2]. Fetiş bozulduğunda, yadsıma ya fetişin yetkilenmesinde ya da fetişin bedenlenmesinde gerçekleşir. Fetişin yetkilenmesinin bozulması, yetkisiz bedenler üretir, bir başka deyişle, canavarlar üretir. Fetişin bedenlenmesinin bozulması, bedensiz yetkiler üretir, bir başka deyişle, tanrılar üretir. Tanrılar ve canavarlar, fetişlerin bozulması üzerine beliren gölgelerdir. Aynı görüngünün iki yüzüdür: Canavarları tanrılar göndermiştir, tanrıları da canavarlar göndermiştir. Tanrı ya da canavarda tezahür eden yadsıma, esas olarak yetkilenmenin bedenlenmeden ayrılması gerçeği ile ilgilidir [3]. Yetkilenme ile bedenlenme arasındaki ayrıklık tamamlandığında, canavarlar mahlukat (critter, Haraway) olur, tanrılar ise bileşimsellik olur [4].

Canavar-oluşun (monstration) bir örneği Inuyasha (2000-2004) çizgifilminde bulunabilir. Inuyasha bir yarı-iblistir; babası iblis, annesi insandır. İblis babasının dişinden yapılmış Tetsusaiga adında bir kılıç ona miras kalır. Inuyasha bir insanı (kız arkadaşı Kagome’yi) korumak için savaştığı zamanlarda bu özel kılıç büyür ve güçlenir (erekte olur!). Inuyasha normalde hayırlı bir adamdır (Resim 1). Ama düşmanla savaşırken kılıcı Tetsusaiga’yı elinden düşürürse, kendini büyük bir tehlikeden umutsuzca korumaya çalışır gibi, kızıl gözlü bir iblise dönüşür ve pençeleriyle bütün düşmanları öldürmeye başlar (Resim 2). Bu dönüşüm hem onun için hem de diğerleri için tehlikelidir.

Tetsusaiga, Inuyasha’yı simgesel düzene entegre ederek onu hayırlı kılan fallustur, elbette. Kılıcı elinden düşürdüğünde, fallus fetişi düşer, yetkilenmesi bozulur, ve yetkisiz bir bedene dönüşür, bir başka deyişle, canavara dönüşür. Dikkat edin, fallus, onu elinden düşüren canavara olumsuzca bağlıdır. Yani Inuyasha olumlu yarı-insanlığını geri kazanıp kuşandığı kılıcını düşmana savurarak gücünü gösterdiğinde (demonstrate) bu onun de-monstration’ıdır, gene-yarı-insan-oluşudur.

Fallus ile canavarlaşma arasındaki olumsuz bağıntının kırılması, ancak Inuyasha kılıç-fallustan sahiden ayrıldığı zaman mümkündür. Bu ayrılma onu insani simgesel düzenden koparacak ve “insandışı” (insan-olması-gerekmeyen) bir mahluka indirgeyecektir. Aynı ayrılma işlemi, “Tetsusaiga” adlı kılıcın tanrısal-fallik gücünü, imleyenler bileşimi içinde bir imleyene indirgeyecektir, çok sayıda babanın-adı içinde bir Babanın-Adı’na indirgeyecektir, bir başka deyişle, Öteki’ndeki eksikliğin imleyeni S(Ⱥ)’ya indirgeyecektir. Fakat böyle bir olay ya da “eylem”e çizgifilmde yer vermek zor olacaktır, çünkü animasyondaki dramatik gerilimi taşıyan fetişçi yabancılaşma bozulacaktır.

(İngilizcesi)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Mirror Stage and Social Media: Authorization and Embodiment”

[2] Bkz “Koronavirüs Krizi”

[3] Bkz “Yetkilenmenin Bedenlenmeden Ayrılması”

[4] Bkz “Uzamsal ile Bileşimsel”

4 Comments

Filed under şey