Çevirmenler, True’ya Doğru demeyelim, Sahi diyelim — Işık Barış Fidaner, Zeynep Nur Ayanoğlu

Türkçede yaptığımız tartışmaların çoğu zaman ego savaşına dönmesinde, kullandığımız kelimelerin de payı vardır. İngilizcede mantıksal geçerlilik değeri bildirmek için kullanılan True-False, Türkçede yaygın olarak Doğru-Yanlış ile karşılanmakta. Oysa Doğru-Yanlış, ahlaki yargı ile yüklenmiştir ve İngilizcedeki Right-Wrong’a daha yakındır. Doğru-Yanlış’taki bu gereksiz ahlaki yük, Türkçe konuşanlar arasında mantık çerçevesinde iletişim kurulmasını zorlaştıran bir parazit yayın gibidir. Psikanalitik terimlerle ifade edersek, simgesel değerleri ifade etme çabalarımız imgesel bir çatışma ile yüklenerek boşa düşer. “Doğru!” ya da “Söylediğin doğru!” dediğimizde sadece söylenen söze değil, o söz ile ima edilen duruşa (söyleyen kişinin ego’suna) da hak vermiş ve onu desteklemiş oluruz. Oysa “Sahi mi söylüyorsun?” diye sorulduğunda önermeye dair bir yargıda bulunulması beklenir, konuşan şahsın görüşüne dair değil. Böylece “Sahi!” ile İngilizcedeki “True!” ünlemini karşılayabilmiş oluruz. Daha önce False kelimesi için önerilen Fol karşılığı [1] ile bunu birleştirdiğimizde, True-False’un sahi Türkçe karşılığı olan Sahi-Fol‘u elde ederiz. Önermeler üzerinden konuşmanın kolaylaşması için bu kelimelere ihtiyaç duyarız.

Kullanım örnekleri:

“İstanbul bir şehirdir” önermesi sahidir.

“Domuzlar uçar” önermesi foldur.

Sahilik değeri, Sahilik tablosu, Mantıksal sahilik.

Alternatif: Sahihat değeri, Sahihat tablosu, Mantıksal sahihat.

P => Q sahi ise P sahi olduğu zaman Q da sahi olmalıdır.

P ∧ Q sahi ise P ve Q sahi olmalıdır.

P ∨ Q sahi ise P veya Q sahi olmalıdır.

[1] Bkz “Çevirmenler, False’a Yanlış demeyelim, Fol diyelim”

Konuyla ilgili derleme: Doğru

28 Yorum

Filed under çeviri, şey

28 responses to “Çevirmenler, True’ya Doğru demeyelim, Sahi diyelim — Işık Barış Fidaner, Zeynep Nur Ayanoğlu

  1. Geri bildirim: Entropi: Deleuze’ün Semptomu, Lacan’ın Anahtarı — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  2. Geri bildirim: Entropi üzerine — Jacques Lacan | YERSİZ ŞEYLER

  3. Geri bildirim: Suret olması gerekmeyen bir söylem — Jacques Lacan | YERSİZ ŞEYLER

  4. Geri bildirim: Kimera — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  5. Geri bildirim: Sahi, fol, çelişki, uğraklar — G. W. F. Hegel | YERSİZ ŞEYLER

  6. Geri bildirim: Barışma şimdiki Haç’taki Gül’ü tanımaktır – Slavoj Žižek | YERSİZ ŞEYLER

  7. Geri bildirim: Ignorance’a Cehalet Değil Bilmezlik Denmelidir — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  8. Geri bildirim: Hep Sonradan: Entropi ve Feda — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  9. Geri bildirim: Dünkü kuzu bugün kurt olmuşsa diyalektik işliyor demektir — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  10. Geri bildirim: Tek-yüzlü Bozuk Para Birsel Özelliktir — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  11. Geri bildirim: Virtue, Erdem, Görce — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  12. Geri bildirim: Merak ve Bilmezlik Tutkusu — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  13. Geri bildirim: Fallus’un Katedilmesi — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  14. Geri bildirim: Fallus’un Ötesi — derleme | YERSİZ ŞEYLER

  15. Geri bildirim: Sahilik Arayışı İmleyen İşçilerine Emanettir – Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  16. Geri bildirim: 10 Ekim’de Gerçekliğin Hakikati Ezmesi ve Sahi-Fol Kavramları — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  17. Geri bildirim: True-False : Right-Wrong = Desire : Intention — Işık Barış Fidaner – Žižekian Analysis

  18. Geri bildirim: Bilimsel Doğrular Yoktur, Bilimsel Sahilik Vardır — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  19. Geri bildirim: Kurumsal Siyaset, Başka Siyaset, Gerçek Siyaset — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  20. Geri bildirim: Onarım Arzusu ile Bozunum Arzusu — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  21. Geri bildirim: Muhatap sayısını çoğaltmak, hakikati feda etmek için yeterli bir gerekçe değildir — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  22. Geri bildirim: ‘Erkeklik Krizi’ Genel Yetkilenme Krizinin Tezahürüdür — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  23. Geri bildirim: Sahi-Fol ile Doğru-Yanlış = Arzu ile İrade | YERSİZ ŞEYLER

  24. Geri bildirim: Yuva-havuç peşinde koşan tavşan ile ev-semptomu dinleyen kaplumbağa — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  25. Geri bildirim: Anlam-tanesi ile anlam-adımı — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  26. Geri bildirim: Mantıksal gerektirmenin cinsiyeti — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  27. Geri bildirim: Doğru — özel sayfa | YERSİZ ŞEYLER

  28. Geri bildirim: Sahi Sahiliğin Anlamsız İmletimi — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER