Çevirmenler, True’ya Doğru demeyelim, Sahi diyelim — Işık Barış Fidaner, Zeynep Nur Ayanoğlu

Türkçede yaptığımız tartışmaların çoğu zaman ego savaşına dönmesinde, kullandığımız kelimelerin de payı vardır. İngilizcede mantıksal geçerlilik değeri bildirmek için kullanılan True-False, Türkçede yaygın olarak Doğru-Yanlış ile karşılanmakta. Oysa Doğru-Yanlış, ahlaki yargı ile yüklenmiştir ve İngilizcedeki Right-Wrong’a daha yakındır. Doğru-Yanlış’taki bu gereksiz ahlaki yük, Türkçe konuşanlar arasında mantık çerçevesinde iletişim kurulmasını zorlaştıran bir parazit yayın gibidir. Psikanalitik terimlerle ifade edersek, simgesel değerleri ifade etme çabalarımız imgesel bir çatışma ile yüklenerek boşa düşer. “Doğru!” ya da “Söylediğin doğru!” dediğimizde sadece söylenen söze değil, o söz ile ima edilen duruşa (söyleyen kişinin ego’suna) da hak vermiş ve onu desteklemiş oluruz. Oysa “Sahi mi söylüyorsun?” diye sorulduğunda önermeye dair bir yargıda bulunulması beklenir, konuşan şahsın görüşüne dair değil. Böylece “Sahi!” ile İngilizcedeki “True!” ünlemini karşılayabilmiş oluruz. Daha önce False kelimesi için önerilen Fol karşılığı [1] ile bunu birleştirdiğimizde, True-False’un sahi Türkçe karşılığı olan Sahi-Fol‘u elde ederiz. Önermeler üzerinden konuşmanın kolaylaşması için bu kelimelere ihtiyaç duyarız.

Kullanım örnekleri:

“İstanbul bir şehirdir” önermesi sahidir.

“Domuzlar uçar” önermesi foldur.

Sahilik değeri, Sahilik tablosu, Mantıksal sahilik.

Alternatif: Sahihat değeri, Sahihat tablosu, Mantıksal sahihat.

P => Q sahi ise P sahi olduğu zaman Q da sahi olmalıdır.

P ∧ Q sahi ise P ve Q sahi olmalıdır.

P ∨ Q sahi ise P veya Q sahi olmalıdır.

[1] Bkz “Çevirmenler, False’a Yanlış demeyelim, Fol diyelim”

Konuyla ilgili bazı yazılar:

Doğrusu, Sahiliğin Eksikliğini Hissediyoruz (Fidaner, Ayanoğlu)

Hakikatin Elektrolizi

Sahi-Fol ile Doğru-Yanlış = Arzu ile İrade

Sahilik Arayışı İmleyen İşçilerine Emanettir

10 Ekim’de Gerçekliğin Hakikati Ezmesi ve Sahi-Fol Kavramları

True-False : Right-Wrong = Desire : Intention

Bilimsel Doğrular Yoktur, Bilimsel Sahilik Vardır

Planck İlkesi ve Geleceğin Gençlerin Elinde Olması

Muhatap sayısını çoğaltmak, hakikati feda etmek için yeterli bir gerekçe değildir

26 Comments

Filed under çeviri, şey

26 responses to “Çevirmenler, True’ya Doğru demeyelim, Sahi diyelim — Işık Barış Fidaner, Zeynep Nur Ayanoğlu

  1. Pingback: Entropi: Deleuze’ün Semptomu, Lacan’ın Anahtarı — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  2. Pingback: Entropi üzerine — Jacques Lacan | YERSİZ ŞEYLER

  3. Pingback: Suret olması gerekmeyen bir söylem — Jacques Lacan | YERSİZ ŞEYLER

  4. Pingback: Kimera — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  5. Pingback: Sahi, fol, çelişki, uğraklar — G. W. F. Hegel | YERSİZ ŞEYLER

  6. Pingback: Barışma şimdiki Haç’taki Gül’ü tanımaktır – Slavoj Žižek | YERSİZ ŞEYLER

  7. Pingback: Ignorance’a Cehalet Değil Bilmezlik Denmelidir — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  8. Pingback: Hep Sonradan: Entropi ve Feda — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  9. Pingback: Dünkü kuzu bugün kurt olmuşsa diyalektik işliyor demektir — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  10. Pingback: Tek-yüzlü Bozuk Para Birsel Özelliktir — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  11. Pingback: Virtue, Erdem, Görce — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  12. Pingback: Merak ve Bilmezlik Tutkusu — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  13. Pingback: Fallus’un Katedilmesi — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  14. Pingback: Fallus’un Ötesi — derleme | YERSİZ ŞEYLER

  15. Pingback: Sahilik Arayışı İmleyen İşçilerine Emanettir – Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  16. Pingback: 10 Ekim’de Gerçekliğin Hakikati Ezmesi ve Sahi-Fol Kavramları — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  17. Pingback: True-False : Right-Wrong = Desire : Intention — Işık Barış Fidaner – Žižekian Analysis

  18. Pingback: Bilimsel Doğrular Yoktur, Bilimsel Sahilik Vardır — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  19. Pingback: Kurumsal Siyaset, Başka Siyaset, Gerçek Siyaset — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  20. Pingback: Onarım Arzusu ile Bozunum Arzusu — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  21. Pingback: Muhatap sayısını çoğaltmak, hakikati feda etmek için yeterli bir gerekçe değildir — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  22. Pingback: ‘Erkeklik Krizi’ Genel Yetkilenme Krizinin Tezahürüdür — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  23. Pingback: Sahi-Fol ile Doğru-Yanlış = Arzu ile İrade | YERSİZ ŞEYLER

  24. Pingback: Yuva-havuç peşinde koşan tavşan ile ev-semptomu dinleyen kaplumbağa — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  25. Pingback: Anlam-tanesi ile anlam-adımı — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER

  26. Pingback: Mantıksal gerektirmenin cinsiyeti — Işık Barış Fidaner | YERSİZ ŞEYLER