Category Archives: çeviri

İşaret Değeri Üzerine — Slavoj Žižek

Yeni çıkan Incontinence of the Void kitabından bir kısmın Türkçe çevirisidir.

IBF

Şimdiye dek, temelini ya da sınırlamasını sorgulamadan farklı fazlalık biçimlerine ve farklı fazlalıkların birbirleri içine örülmelerine [intertwinement] başvurduk. Mesela metaların mantığı ile imleyenin mantığı arasındaki benzeşimi sorunlu kılan şey, en başından beri teşkil edici bir kısım olmasına rağmen, Marx’ın kavramlaştırmasında eksik olan bir şey kılığında imleyici boyutun metaların çeperine nakşedilmiş olmasıdır. Marx’ın başlangıç noktası bir metanın ikili tabiatıdır, kullanım değeri ile mübadele değeri arasındaki bölünmedir; fakat kullanım değeri – mübadele değeri çifti bütün kapsamı içermez: bir başka değer boyutu gerekir, Lacan buna “kült değeri” demiştir. Gelin taşlanmış kot metasını ele alalım: onda bir kullanım değeri (onları pantolon olarak giyebiliriz) ve mübadele değeri vardır (fiyat ile ifade edilir), ama bir de ilk ikisine indirgenemeyen üçüncü bir değer vardır, metaya hale olarak yapışan yoğun bir anlam ağı vardır: taşlanmış kotun imlettiği “yaşam tarzı” nedir; gerçekliğe yönelik tutum nedir, onu giydiğimde kendimi nasıl bir imajla sunarım? PD (politik doğrucu) zamanlarımızda çevresel kült değeri öne çıkıyor: yarısı çürük ve daha pahalı “organik” elmaların gerçekten daha sağlıklı olduğuna kim inanır? Öyle ki, onları satın almakla sadece bir ürünü satın alıp tüketmiş olmayız—aynı zamanda anlamlı bir şey yapmış, çevreye duyarlılığımızı ve küresel farkındalığımızı göstermiş, geniş bir küresel projeye katılmış oluruz. … Lacan bu boyuta “kült değeri” derken Thomas Presskorn-Thygesen ile Ole Bjerg buna basitçe “işaret değeri” diyor. [1]

Continue reading

Leave a comment

Filed under çeviri

Etkileşimlerde Enformasyon Karmaşıklığı — Dr. Işık Barış Fidaner

İş başvurusu olarak yazılıp yanıtsız kalmış bu metni uyarlayarak yayınlıyorum.

IBF

Teknolojiyle olan her etkileşimde en belirgin yönlerden birisi enformasyon karmaşıklığıdır, ki etkileşimin süjesi [subject] o teknolojiyle aşırı yüklendiğinde [overwhelmed] bu yön belirginleşir (süjeye ‘kullanıcı’ [user] demiyorum çünkü ‘kullanıcı’ terimi teknolojinin her zaman işlevini yerine getirdiğini örtükçe öne sürer: öznenin etkileşimle asla aşırı yüklenemeyeceğini gizlice varsayar). Bir süjenin etkileşiminin enformasyon karmaşıklığı ayrıca o süjenin gerçek dünya ve çevresinin algılanan karmaşıklığının bir yönüdür. Çocuğun bir aynayla ilk karşılaşmasından, dışsal algıların en sofistike örgütlenmesine kadar, çeşitli düzeylerde enformasyon karmaşıklığı gösteren etkileşimler tüm insanların (ve tüm diğer canlıların da) benlik örgütlenmesinde rol alırlar. Eğer belirli teknolojik etkileşimlerin enformasyon karmaşıklığı nicelenir ve görselleştirilirse, (1) süjenin etkileşimli çevresinde algıladığı karmaşıklık tespit edilebilir ve (2) nerede ve ne zaman etkileşimin süjeye aşırı yüklendiği anlaşılabilir.

Continue reading

Leave a comment

Filed under çeviri, bilim

Bitkiler Mantarlarla Eşyaşam İçinde Olduğunda Daha Dayanıklı Oluyor

152383_web-1

Bu çeviriyi de Jineolojî Dergisi için yapıyorum.

IBF

Mantarlarla eşyaşam ilişkisi geliştiren bitkiler, hastalıklara karşı daha dayanıklı oluyor, bu da sürdürülebilir tarım pratiklerine yapılacak katkılara yardım edebilir. Göteburg Üniversitesi’nde yapılan yeni bir çalışmanın sonucu bu.

Continue reading

Leave a comment

Filed under çeviri, bilim

Gilles Deleuze ile A’dan Z’ye

Leave a comment

Filed under çeviri

Kuzey Koreli Dışişleri Bakanına Göre Trump Ülkesine Savaş İlan Etti — Hamish Macdonald

screen-shot-2017-09-26-at-12-08-58-am-675x368

Hamish Macdonald — 25 Eylül 2017 — nknews.org

Ri’nin savına göre KDHC’nin (Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti) uluslararası hava sahasında B.E. (Birleşik Eyaletler) bombacılarını vurup düşürme hakkı var

New York Binyıl Hilton Oteli önünde Pazartesi günü irticalen yapılan bir basın toplantısında Kuzey Kore dışişleri bakanı Ri Yong Ho –B.E. Başkanı Donald Trump’ın yeni bir cıvıltısına [tweet] atıf yaparak– Başkan’ın Kuzey Kore’ye savaş ilan ettiğini söyledi.

İddia edilen bu savaş ilanının sonucu olarak KDHC’nin KDHC hava sahası dışında B.E. uçaklarını vurup düşürme hakkını sakladığını ekledi.

Bir tercüman vasıtasıyla konuşan Ri, “Trump geçtiğimiz haftasonu önderliğimizin pek uzun süre ortalıkta olmayacağını iddia etti ve … ülkemize savaş ilan etti,” dedi.

Continue reading

Leave a comment

Filed under çeviri

Bu akıl hastası BE bunağını ateşle terbiye edeceğim — Kim Jong-un

North Korea's leader Kim Jong Un makes a statement regarding U.S. President Donald Trump's speech at the U.N. general assembly

Kim Jong-un — 22 Eylül 2017 — independent.co.uk

Kore yarımadasındaki durumun hiç olmadığı kadar gerildiği, giderek daha da ciddileşen şartlar altında BE (Birleşik Eyaletler) başkanının BM (Birleşmiş Milletler) kürsüsünde yaptığı konuşma, dünya çapında kaygı uyandırmaktadır.

Ne diyebileceğine dair genel bir fikir oluşturmuştum ve dünyanın en büyük resmî diplomasi sahnesinde konuşması gerektiğinden, kendi ofisinde irticalen sarf ettiklerinden biraz daha farklı, basmakalıp, hazırlanmış bir konuşma yapmasını beklemiştim.

Fakat o, gerilimi yatıştırmaya yardım edebilecek hiçbir inandırıcı gücü olmayan, öncüllerinin hiçbirinden asla duyulmamış edepsizce saçmalıklar sarf etti.

Korkan köpek daha sesli havlar.

Continue reading

1 Comment

Filed under çeviri

Efsanelerin ve Halk Masallarının Dönüştürücü Gücü — Sharon Blackie

rolleston_thecurseofmacha_1857_1920

Bu çeviriyi Jineolojî dergisine hediye ediyorum.

Ayrıca bkz.
Twitter’daki #FolklorPerşembe hashtagi nasıl da küresel bir olaya dönüştü (David Barnett)
Neden Perşembe? Çünkü tek efsane! #FolkloreThursday (Dr. Işık Barış Fidaner)

Işık Barış Fidaner

Sharon Blackie — 5 Mayıs 2016 — folklorethursday.com

Efsaneler ve halk masalları kadim bir mirastır: İnsanların bize hayat veren toprakla ve bizimle birlikte toprağı işgal eden insan olmayan başkalarıyla binlerce yıllık etkileşiminin mirasıdır. Bu öyküler kendilerini kalplerimize derinden eker ve orada kalır, çoğu zaman da arketipleri –kişisel olanla evrensel olanı köprüleyen imgeleri– anımsattıkları için. Arketipler anahtar gibidir, sahip olduğumuzu belki de asla bilmeyeceğimiz kadim, derin, büyülü bir bilgeliğin kilidini açar. Ama bir öykünün vasıtası ile, arketipler salt imge olmanın ötesine geçer: Enerji olur, hayatın karmaşıklıkları boyunca bize rehberlik eden ve bize ne olabileceğimizi –ya da dünyanın gelişimine nasıl katılabileceğimizi– gösteren yönergelerle yüklenir. Efsanebilimci Joseph Campbell’in sözleriyle onlarda ‘insan ruhunu ileriye taşıyacak’ güç vardır. İşte bu yüzden, bireyler ve gruplarla terapi çalışmamda en derinden dönüştürücü tekniklerin, her zaman (efsane ve halk masallarıyla yaratıcı çalışmadan temellenen) anlatı teknikleri olduğunu buldum.

Continue reading

1 Comment

Filed under çeviri, bilim

Araştırmacıların Dediğine Göre Halen Dünya Çapında 8 Bin Sahte Bilim ‘Dergisi’ Var — Bryson Masse

Bryson Masse — 6 Eylül 2017 — motherboard.vice.com

1504712234905-10692878336_7f15c1c18e_k

Laboratuvarda bir araştırmacı. Fotoğraf: Oregon Devlet Üniversitesi/Flickr

Yüksek profilli kuruluşlardan araştırmacılar bu dolaplara kanıyorlar

“Avcı yayıncı” terimi on yıl önce pek bilinmiyordu, ama bugün dolap çeviren bilim dergileri büyüyen bir sorun. Özetle, bu sahtekâr yayınlar bilimcileri araştırmalarını göndermeye ikna ediyorlar, çoğu zaman spam e-posta yağdırarak. Fakat yayın hiçbir editörlük ya da akran değerlendirmesi yürütmüyor, ve makale yayınlandıktan sonra (ya da en azından internete konduktan sonra) çoğu zaman fahiş “yayın ücretleri” istiyorlar.

Continue reading

Leave a comment

Filed under çeviri, bilim

Hatırlar mısın aşkı? — Süper Boyutlu Kale Macross

Şu anda, sesini duyuyorum
“Gel yanıma” diyorsun
Tam da ben yalnızlığa yenilmişken
Şu anda, seni görüyorum
Bana doğru yürüyorsun
Gözlerimi kapatıp senin gelmeni bekliyorum

Düne kadar kalbim gözyaşlarıyla bulutlanmıştı
Ama kalbim neşeyle atıyor şimdi

Hatırlar mısın gözlerimizin ilk buluştuğu anı?
Hatırlar mısın ellerimizin ilk dokunduğu anı?
Aramızdaki ilk aşk kıvılcımı işte o zamandı
Seni öyle seviyorum ki

Şu anda, bakışını hissediyorum
Benden uzakta olsan bile
Ve bedenim sıcaklıkla doluyor
Şu anda, aşkına inanıyorum
Lütfen gözet beni
Uzakta olsan bile

Düne kadar dünyam gözyaşlarıyla bulutlanmıştı
Ama dünya ışıkla dolu şimdi

Hatırlar mısın gözlerimizin ilk buluştuğu anı?
Hatırlar mısın ellerimizin ilk dokunduğu anı?
Aramızdaki ilk aşk kıvılcımı işte o zamandı
Seni öyle seviyorum ki

Yalnız değilim artık
Çünkü sen yanımdasın

Hatırlar mısın gözlerimizin ilk buluştuğu anı?
Hatırlar mısın ellerimizin ilk dokunduğu anı?
Aramızdaki ilk aşk kıvılcımı işte o zamandı
Seni öyle seviyorum ki

Yalnız değilim artık
Çünkü sen yanımdasın

Continue reading

1 Comment

Filed under çeviri, şarkı

Yurttaş Bilimi ve Bilgi Oyunları — Sande Chen

Sande Chen — 8 Eylül 2017 — gamedesignaspect.blogspot.com

Oyun tasarımcısı Sande Chen yurttaş bilimi kavramını ve oyun tasarımcılarınca nasıl sahiplenilebileceğini tartışıyor

21 Ağustos 2017 Pazartesi günü hemhudut Birleşik Eyaletler sakinleri 1979 yılından beri ilk defa tam bir güneş tutulmasına tanık oldular. 2024’e kadar ABE’de bir daha olmayacak bu olayın enderliğinden dolayı, yüzlerce kişi seyretmek için özel tutulma gözlükleri satın aldı, kimi kamuoyu mensupları ise, yurttaş bilimciler olarak, NASA’ya sıcaklık verisi göndererek ya da iNaturalist gibi bir yurttaş bilimi uygulaması ile hayvan davranışlarını kaydederek bilimsel araştırmaya yardımcı oldular. Amatör fotoğrafçılar tutulmanın hızlı çekim bir fotoğraf albümüne katkı yaptılar. Araştırmacılarla kamuoyunun bileşik çabaları yoluyla tam güneş tutulması hakkında bol miktarda veri toparlanabildi.

256px-total_solar_eclipse_august_2017

Tam güneş tutulması Ağustos 2017

Continue reading

Leave a comment

Filed under çeviri, bilim, oyun