Category Archives: çeviri

Isı dalgasında filozof olmak neden özellikle dayanılmazdır — Slavoj Žižek

Hava sıcaklığından dikkatinizi uzaklaştırmak için kuramsal spekülasyonlarda kendinizi kaybettiğinizde klasik bir Freud vakası olduğunuzu fark edersiniz.

Slavoj Žižek — 3 Ağustos 2018 — independent.co.uk

Isıdan nefret ederim. Bugünlerde Norveç’in kuzeyinde Kuzey Kutbu tarafındaki Svalbard adalarında olmayı hayal ediyorum. Ama evimde kaldığım için yapabildiğim tek şey klimayı açmak ve okuma yapmak … tabi ki süren ısı dalgaları ve küresel ısınma hakkında.

Tam da okunacak konu. 50°C’ı aşan sıcaklıklar artık çok haber olmuyor, Emirlikler’den güney İran’a kadarki hilal üzerinde, Hindistan’ın bazı yerlerinde, Ölüm Vadisi’nde süreklileşmiş, şimdiyse öğreniyoruz ki gidişat çok daha karanlık, sadece çöl bölgelerini tehdit etmiyor. Vietnam’da birçok çiftçi dayanılmaz ısı yüzünden gündüz boyunca uyuyup gece çalışmaya karar veriyor.

Continue reading

Leave a comment

Filed under çeviri, bilim

Semptom Üzerine Cenevre Konferansı — Jacques Lacan

Beni buraya çağırmış olduğu için Olivier Flournoy’a teşekkür etmeden başlamam olmaz, size hitap edebilmem için bana bir ayrıcalık sağladı.

Bana öyle geliyor ki, pratiğe başladığımdan bu yana, size en azından bir açıklama borçluyum –bu öncelikle uyguladığım ve ondan sonra da bir gün öğretmeye başladığım olgu hakkında bir açıklama.

Türkçesi: Özgür Öğütcen

Kaynak: L’innomable

Leave a comment

Filed under çeviri

Badiou’nun Küçük Panteon’u — Batuhan Saç

1 Mart 2016

 “Ayrıca şunları söylemekten mutluluk duyuyorum ki, bugün bize yutturmak istedikleri zıkkımları düşünürsek… valla bu on dört ölmüş filozofun hepsini seviyorum. Evet, onları seviyorum.”
A. Badiou

Çevirmen Işık Barış Fidaner’in önsözünde belirttiği gibi, Encore Yayınları’ndan çıkan “Küçük Panteon” bize “müthiş” bir yoğunluk sunuyor. Panteon pan ve theos kelimelerinden, yani “bütün” ve “tanrı” anlamına gelen iki Yunanca kelimeden oluşuyor. Yunanca “tüm tanrıların tapınağı” anlamında. Panteon, Yunan ve Roma uygarlıklarında tanrılar adına yapılan tapınaklar anlamında kullanılır. Roma için söyleyecek olursak bu yapılar Roma yapıları içinde en iyi korunmuş binalardır ve tarih boyunca hep kullanılmıştır. Bu bağlamda Badiou’nun neden “Küçük Panteon” ve İngilizce karşılığı gösterilen “Pocket Pantheon” ismini seçtiğini anlamak güç değil. Kurduğu zeminde 14 düşünür üzerine yazdığı hürmet sunuları ile bir tapınak oluşturma gayreti içinde görünüyor. Bu tapınak Roma’dan günümüze dek kullanıldığı gibi korunmalı ve ondan yararlanılmalıdır.

Continue reading

Leave a comment

Filed under çeviri, kitap

Güpegündüz Hırsız Gibi: İnsan-Sonrası Kapitalizm Çağında İktidar — Slavoj Žižek

Slavoj Žižek — 20 Eylül 2018’de yayınlanacak — penguin.co.uk

cover
Son yıllarda tekno-bilimsel ilerleme dünyamızı tümüyle değiştirmeye –neredeyse tanınmayacak hâle getirmeye– başladı. Bu sıradışı yeni kitapta ünlü filozof Slavoj Žižek Büyük Teknoloji’nin cesur yeni dünyasına dönüp bakıyor ve her yeni inovasyon dalgasıyla kendimizi Marx’ın ‘katı olan herşey buharlaşıyor’ tahmininin harfiyen gerçekleşmesine daha da yakınlaşmış bulduğumuzu ortaya koyuyor. Çalışmanın otomatikleşmesi, paranın görcülleşmesi [virtualisation], sınıf topluluklarının dağılması ve maddi olmayan entelektüel emeğin yükselişiyle birlikte küresel kapitalist yapı parçalanmaya başlıyor, öncekinden daha bile hızlı bir şekilde – ve şimdi tamamen yok olmanın eşiğinde.

Ama bunun ardından ne gelecek? Sürekli toplumsal-teknolojik çalkantı karşısında herhangi bir sahici değişim nasıl gerçekleşebilir? Böyle bir bağlamda, Žižek’e göre, hiçbir büyük toplumsal galibiyet olamaz – çünkü süren devrim, güpegündüz hırsız gibi, zaten sahneye çıkmıştır, gözümüzün önünde çalmaktadır. Şimdi yapmamız gereken uyanmak ve onu görmektir.

Her zamanki aciliyetle, Güpegündüz Hırsız Gibi günümüzün teknolojik ve bilimsel ilerlemeleriyle ortaya atılan yeni tehlikelerin yanısıra radikal imkânları da aydınlatıyor, bunun hepimiz için elektrikleyici imletimlerini aydınlatıyor.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Leave a comment

Filed under çeviri, kitap

Sözler gerekmez bana — çeviri derlemesi

sozlerSon versiyon: 6 Mayıs 2018

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Sözler gerekmez bana) okunabilir.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

İçindekiler

Sözler gerekmez bana (Escaflowne’nin Görüsü)

Zalim Bir Meleğin Tezi (Yoko Takahashi)

Amuro Ebediyen (Mobil Takım Gundam)

Bilirsin (Bubblegum Crisis Tokyo 2040)

Yıldız Olma Zamanım (Robotech)

Macross (Süper Boyutlu Kale Macross)

Hatırlar mısın aşkı? (Süper Boyutlu Kale Macross)

Macross/Escaflowne Yapımcısı Minoru Takanashi Vefat Etti

Shoji Kawamori, Hollywood’un Kopyaladığı Ama Asla Şereflendirmediği Yaratıcı (Ollie Barder)

Uyuklayan Prenses: Bilmediğim Ben’in Öyküsü (IBF)

Zamanda Sıçrayan Kız (IBF)

Go oyuncusu Hikaru (IBF)

Leave a comment

Filed under çeviri, kitap, şey

Bizce siz çuvalladınız — çeviri derlemesi

cuvallaSon versiyon: 6 Mayıs 2018

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Bizce siz çuvalladınız) okunabilir.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

İçindekiler

Bizce siz çuvalladınız (Jamie Margolin)

Dışarısı Soğuk. Trump’ın Küresel Isınma cıvıltısı. (Kendra Pierre-Louis)

Alışveriş poşeti yiyen tırtıl bulundu, plastik kirliliğine karşı bir biyo-ayrıştırma çözümü olabilir

Karbon Kurtuluş Cephesi (McKenzie Wark)

Kuantum deneyinde ‘zaman oku’ tersine çevrildi (Emily Conover)

Türkiye’de adalet yeniden sağlansın (Tabiat)

Marx Bugün: Son Yakındır… Ancak Bizim Hayal Ettiğimiz Gibi Değil (Slavoj Žižek)

Çağdaş Müphemcilik Üzerine (Alain Badiou)

Cinsel fark ve toplumsal cinsiyet (Joan Copjec)

Literatür ve artı-Bir üzerine (Slavoj Žižek)

Makale Çağrısı: Žižek Konusunda Yanlış Giden Neydi? (Uluslararası Žižek Çalışmaları Dergisi IJŽS)

Psikanaliz ve Programlama Dilleri (Wavell Watson)

Hepiniz Anna’yı tanıyorsunuz (Dirk Campbell)

Ahmetrıza Celalî için Çağrı (75 Nobel Lovratı)

İranlı bilimciye ölüm cezası verildi (Michele Catanzaro)

İran İstihbarat Bakanlığı Beni Neden Tutukladı? (Ahmetrıza Celalî)

Leave a comment

Filed under çeviri, kitap, şey

Marx Bugün: Son Yakındır… Ancak Bizim Hayal Ettiğimiz Gibi Değil — Slavoj Žižek

Slavoj Žižek — 30 Nisan 2018 — thephilosophicalsalon.com

Erivan radyosu hakkında eski ve lezzetli bir Sovyet fıkrası vardır: dinleyici sorar “Rabinoviç’e piyangodan yeni bir araba çıktığı doğru mu?”, radyo da yanıtlar: “İlke olarak evet, doğru, ancak yeni bir araba değil eski bir bisikletti, ve ona çıkmadı ondan çalındı.” Bugün, doğumundan 200 yıl sonra, Marx’ın öğretisinin kaderi için de aynısı geçerli değil mi?

Erivan radyosuna soralım: “Marx bugün hâlâ gerçel [actual] midir?” Yanıtı tahmin edebiliriz: ilke olarak evet, kapitalist dinamiklerin onun çok iyi tarif ettiği çılgın dansı ancak bugün doruk noktasına ulaşmıştır, aradan geçen bir buçuk yüzyıl sonra, fakat… Gerald A. Cohen klasik Marksist işçi sınıfı mefhumunun dört özelliğini saymıştır: (1) toplumun çoğunluğunu teşkil eder; (2) toplumun zenginliğini üretir; (3) toplumun sömürülen üyelerinden oluşur; (4) üyeleri toplumdaki muhtaç insanlardır. Bu dört özellik bileştiği zaman iki özellik daha çıkar: (5) işçi sınıfının devrim ile kaybedeceği hiçbir şeyi yoktur; (6) işçi sınıfı toplumun devrimci dönüşümüne kalkışabilir ve kalkışacaktır. [1] İlk dört özelliğin hiçbiri bugünkü işçi sınıfına uymaz, o yüzden 5. ve 6. özellikler de çıkamaz. (Kimi özellikler bugünkü topluma kısmen uymaya devam etse bile artık tek bir failde toplanmazlar: toplumdaki muhtaç insanlar artık işçiler değildir, vb.)

Continue reading

1 Comment

Filed under çeviri

Bizce siz çuvalladınız — Jamie Margolin

Takip ediniz: @Jamie_Margolin @ThisIsZeroHour

180420100454-jamie-margolin-window-exlarge-169

 Jamie Margolin — 22 Nisan 2018 — cnn.com

Sayın liderler,

Bizce siz çuvalladınız.

Gençliği korumak sizin sorumluluğunuzda.

Ama kampanyalarınız için fosil yakıt parası almakla çocuklarınızın iyiliği arasında tercih yaptığınızda, fosil yakıtları seçiyorsunuz.

Bugün Dünya Günü. Lütfen sahte Dünya Günü cıvıltılarınızı ve Facebook gönderilerinizi kendinize saklayın, onları görmek istemiyorum. Onları kasırga mağdurlarına attığınız pısırık “Dualarımız sizinledir” cıvıltılarınızla birlikte bir torbaya koyup okyanusa atın, şirketlerin atıklarını dökmesine izin verdiğiniz gibi.

Çünkü benim neslim sizin konuşmalarınızdan fena halde bıktı.

Continue reading

2 Comments

Filed under çeviri, bilim

Çağdaş Müphemcilik Üzerine — Alain Badiou

14

Alain Badiou — theoryleaks.org

Darwin, Marx ve Freud’un çalışmalarına, bu sıradışı entelektüel inşalara ne ad vermeliyiz? Tam anlamıyla bilim değildirler, biyoloji –çağdaş biyoloji dahil– Darwinci çerçevede düşünülse bile. Felsefe de değildirler kesinlikle, felsefenin eski Platoncu adı olan diyalektiğe Marx yeni bir momentum vermiş bile olsa. Işık tuttukları pratiklere indirgenemezler, deneyler Darwin’in haklılığını kanıtlasa bile, devrimci politika Marx’ın komünist hipotezini geçerlese bile, ve psikanalitik tedavi Freud’u psikiyatrinin sürekli değişen sınırlarına yerleştirse bile.

Continue reading

1 Comment

Filed under çeviri

Literatür ve artı-Bir üzerine — Slavoj Žižek

Ele alınan bir şey (ya da süreç) kendi başlangıç noktasına dolaysızca denk geldiğinde (geri düştüğünde), kendi kaybı ile tamamen örtüştüğünde Mutlak olanın bakış açısına ulaşırız.

İşte bu yüzden mutlak geritepmenin ortamı simgesel düzendir: her varlık ancak kendi kendisinden “geritepme” yoluyla kendi olduğu şey olurken, simgesel düzen doğrudan doğruya bu geritepmenin yapısıdır – orada, bir şey kendi işaretinde yok olmak yoluyla kendi olduğu şey olur. Eğer literatürü mümkün olan en geniş anlamda, her tür anlatıya alenî veya örtük bütün başvuruların alanı olarak tanımlarsak, diyebiliriz ki literatür olmayan hiçbir şey yoktur – literatür bir tür evrensel ortam hizmeti görür, en yoğun ve şiddetli siyasî ve askerî mücadeleyi bile ideolojik efsanelere başvurular kateder ve sürdürür. Fakat, tam da her şey literatür olduğu ölçüde, literatür aynı zamanda kendi içinde hiçbir şey değildir: asla literatür olarak mevcut olmaz, her zaman geri çekilmiş, saflığından yoksun bırakılmıştır, toplumsal ve siyasî mücadeleler, ekonomik çıkarlar, erotizm vb. onu katetmiş ve çarpıtmıştır. Toplumsal hayatın her sahası hakkında benzer bir iddiada bulunabilirmişiz gibi gözükebilir (ekonomi de evrensel değil midir ve aynı şekilde tüm diğer çeperlerce –hukuk, ideoloji, hususî travmalar ve çıkarlar– sarılmış değil midir, öyle ki ekonomik olmayan hiçbir şey yoktur, “saf” ekonomi diye bir şey yoktur?); fakat, “literatür” (anlatıların simgesel çeperi) burada biriciktir çünkü ekonomi veya hukuk gibi özel bir çeper değildir, toplumsal hayat alanının tamamını yapılandıran bir ortamdır.

“Mutlak geritepme”deki “mutlak” sıfatının, Mutlak olana hiçbir doğrudan erişimin olmadığını söyleyen, ona ancak geritepme içinde, bir mesafe üzerinden, hep kavrayışımızı aşan aşkın X olarak yaklaşılabildiğini söyleyen standart görüşün aksine, katı Hegelci anlamda alınması mühimdir. Hegelci bakış açısından, Mutlak olanın bu geritepmeden başka hiçbir şey olmadığını, geri çekildiği şeyi yaratan bu karşı-hareketten başka hiçbir şey olmadığını eklemek gerekir sadece – “mutlak” olan işte bu ondan geri çekilme ile onu yaratma arasındaki denk gelmedir. Bir’in özdeşliğine dair Hegelci mefhumu da işte böyle anlamalıyız, işte bu yüzden Hegel’e göre özdeşlik “düşünümsel/yansımalı bir belirlenim”dir. Bir hakkında bir yapısökümcü, kendini bir olarak gerçelleyemeyeceğine dair, indirgenemez çokluğun izlerince çoktan katedilmiş olduğuna dair, Bir’in hep “Bir’den fazla” (ama İki olmadan) olduğuna, onun Bir’liğini boşa düşüren bir özellik veya iz eklendiğine vb. dair sonu gelmez çeşitlemeler sunacaktır. Böyle bir yapısökümcü prosedüre spekülatif Hegelci yanıt, Bir’in yine de tüm çokluğu “dolaylayan” ve “kapsayarak aşan” kapsayıcı birlik olduğu değildir, çok daha radikal bir hamledir: Bir kendi içinde bir “artı-Bir”dir (ya da daha çok bir “fazla-olan-Bir”dir, le-plus-Un), ek bir özelliktir, birleştirdiği şeye kendini ekleyen bir şeydir.

Slavoj Žižek 2014 Mutlak Geritepme

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Not: İsteyen “literatür” yerine “edebiyat” diye de okuyabilir.

1 Comment

Filed under çeviri