Tag Archives: Bilgisayar

Bilgisayar — özel derleme

hesaplaSon versiyon: 30 Temmuz 2021

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Bilgisayar) okunabilir.

İçindekiler

Gözümüzü Açalım İhtilâl Var (Hikmet Kıvılcımlı)

Bir Hacker’ın Vicdanı (Mentor)

Kod Maymunu (Jonathan Coulton)

Toplumsal Belirlenimciliğe Karşı (McKenzie Wark)

Yasalar üzerine (Bruno Latour)

Büyük veri üzerine (Noam Chomsky)

Makine-Öğrenmesi Üstadı Michael Jordan ile Büyük Veri Hülyaları ve Diğer Dev Mühendislik Çabaları Üzerine (Lee Gomes)

Analitik Motor üzerine Çevirmenin Notları (Ada Lovelace)

Sunî istihbaratla öğretilen bilgisayar grafiği canlandırmasına bir tepki (Hayao Miyazaki)

Asilomar Sunî İstihbarat İlkeleri (Yeni Dünya Düzeni)

Günbahar (Yapay Zeka)

Muamma: Şifreleme ve Cinsel İlişki (Scott Wilson)

İnanılmaz (Guido Menzio)

Britanya Sahilinin Boyu Ne Kadar? (Benoit Mandelbrot)

Rubik Kübikleri Üstüne Rubrik (Claude E. Shannon)

Bazı Uzmanlardan Justin Trudeau’nun Kuantum Bilgisayar İzahını Puanlamalarını İstedik (Daniel Oberhaus)

Kuantum Kanunları Siyahlı, Beyazlı, Siyahbeyazlı (Uluslararası Meşguliyet Makineleri)

Olasılık ve Görcüllük (Slavoj Žižek)

Amerika’yı aya götüren kod az önce GitHub’da yayınlandı, 1960’lardan kalma zaman kapsülü gibi (Keith Collins)

Karanlık evreni arayan fizik, çarpıştırma verileriyle ziyafet vermeye hazırlanıyor (Tom Miles, Ruth Pitchford)

MRI yazılım böcekleri yılların araştırmasını boşa çıkarabilir (Richard Chirgwin)

Tek bir Sansar Dünyanın En Güçlü Parçacık Çarpıştırıcısını Çökertti (Rachel E. Gross)

O Parçacık Hiç Olmadı (Dennis Overbye)

Oynamış olacaklar (Alan Turing)

Data virüsü mü yoksa kız basili mi?

Kurtarılmış Bir Bilgisayar Dili İçin Notlar (Radikal Yazılım Grubu)

İki yeni işleç: Geçersizleme ve Kapsayarak Aşma

Yeni fonksiyon: Elektronevrotik Dalga

Niteliklerin Koşullu Sayılması

Öbekleme Problemine Bayesci Bir Yaklaşım Ve Gen İfadesi Analizinde Uygulanması

İkili bir değişkenin Bayesian modellenmesi

— Özgürlük ve sınıf özdeşimi

— Mantıksal gerektirmenin cinsiyeti

— Cinsel fark ve özyineleme

Diğer kitaplar

算: hesaplama

Leave a comment

Filed under kitap

Cinsel fark ve özyineleme — Işık Barış Fidaner

Lacan’ın cinsiyetlenme formüllerini Žižekçiler iyi bilir. Žižek sık sık evrenselliğe zemin olan istisnaya ve bunun işlemediği tamamsız (non-All) mantığa atıf yapar. Ama bence yine de bu formüller epey muammalı kalır. Gelin bu muammayı bilgisayar bilimi yoluyla çözelim.

Bir imleyen özneyi bir başka imleyen için temsil eder. Aslında, eşsiz bir imleyen (Esas-İmleyen ya da S1) imleyenlerin geri kalanı (S2) için özneyi temsil eder. S1‘in yaptığı bu temsil, bir netice noktasıdır, kendisini önceleyen imleyenler zincirini geriye dönük olarak belirler.

Continue reading

5 Comments

Filed under şey

Mantıksal gerektirmenin cinsiyeti — Işık Barış Fidaner

Lacan’ın cinsiyetlenme formüllerinde eril taraf ile dişil tarafın ikisinde de ikişer (çelişkili) önerme bulunur; bu önermeler iki taraf arasında sahilik-değeri bakımından eşdeğerdir [1]: Eril “x’lerin tamamı f(x)’tir” dişil “f(x) olmayan hiçbir x yoktur” ile eşdeğerdir; eril “f(x) olmayan bir x vardır” dişil “x’lerin tamamı f(x) değildir” ile eşdeğerdir. Žižek’e göre bu, cinsiyetler arasındaki kayıtsızlığı gösterir:

“cinsel ilişki yoktur” sol (eril) ve sağ (dişil) taraf arasında hiçbir doğrudan ilişki olmadığı anlamına gelir, karşıtlık veya çelişki ilişkisi bile yoktur; iki taraf, yan yana konduğunda, eşdeğerdir, yani sadece kayıtsız bir ilişkisizlik içinde bir arada bulunurlar. (Hiçten Az)

Continue reading

3 Comments

Filed under şey

Özgürlük ve sınıf özdeşimi — Işık Barış Fidaner

Parallax View‘daki [1] mükemmel bir pasajda, Žižek “özgürlük”ü “tanınmış/üstlenilmiş gereklilik” olarak tanımlar. Bu özgürlük tanımı sınıf özdeşimi ile nasıl ilişkilenir?

Burjuva özdeşimi işçi sınıfı özdeşiminden ayırt etmenin bir yolu, tanınmış/üstlenilmiş gerekliliklerin karakterine bakmaktır: Hayatın aslî gerekliliği, bir burjuva için, sermayeye eklenen değer fazlasıdır; ama bir işçi için, kendi emek-gücünü satma gereğidir. Marksist proleter özdeşim mefhumu da işçi sınıfı özdeşiminden ayırt edilebilir: Proleter özdeşim “siyasî” bir gerekliliği tanır/üstlenir, mesela “egemen sınıf olarak örgütlenme ve sonunda kendisini sınıf olarak ortadan kaldırma” gerekliliğini. Bu proletarya mefhumu hem topluma egemen olmayı hem de kendini ortadan kaldırmayı amaçlayan bir toplumsal sınıfın paradoksudur. Böyle tanımlanıp ayırt edildiğinde proletarya ile işçi sınıfı arasındaki çelişki açıkça görülebilir: Egemen olan bir sınıfın artık emek-gücünü satması gerekmez, ve işçi sınıfı bir özdeşim olarak “ortadan kaldırılamaz”. Bunun alternatifi proletaryayı devrimci parti bakımından tanımlamaktır.

Continue reading

5 Comments

Filed under çeviri

Sunî istihbaratla öğretilen bilgisayar grafiği canlandırmasına bir tepki — Hayao Miyazaki

Haricî ses: Bugün bir faaliyet vardı.

Hayao Miyazaki: Ne çok insan gelmiş. Üç kişi olur dememiş miydiniz?

Haricî ses: Bir bilişim teknoloji firmasının bilgisayar grafiği programcıları geldi.

Hayao Miyazaki: Burada mı yapıyorsunuz?

Continue reading

2 Comments

Filed under çeviri

Olasılık ve Görcüllük — Slavoj Žižek

Olasılıklar, verili bir kanun (tesadüfî ya da değil) şartı altında endekslenmiş bir imkânlar kümesinin gerçellenmemiş olaylarıdır. Şans, bir olasılığın, başlangıçta verilen şartlar temelinde hiçbir tekanlamlı belirlenim uğrağı olmayan herhangi bir gerçellenmesidir. Buna göre benim olumsallık diyeceğim şey, endekslenmiş bir olaylar kümesinin (endekslenmiş kümeye ait bir olayın değil) kendisinin bir olaylar kümesi olayı olmaması özelliğidir; görcüllük diyeceğim şeyse, herhangi bir olaylar kümesinin, önceden teşkil edilmiş herhangi bir mümkünler bütünlüğü hakimiyetinde olmayan bir dönüşme içinde belirmesi özelliğidir.

Quentin Meillassoux, “Olasılık ve Görcüllük,” Çöküş: Felsefî Araştırma ve Geliştirme 2 (2007), s. 71–2.

Olasılığın net bir örneği, bir zarın atılmasıyla mümkün olmuş olan bir olayın gerçek bir olaya dönüşmesidir: önceden varolan imkânlar düzeni onu belirlemiştir, altı sayısının gelme şansı altıda birdir, o yüzden altı sayısı gerçellendiği zaman, önceden varolan bir mümkün gerçekleşir. Görcüllük, aksine, mümkünler kümesinin bütünlenemediği bir durumu adlandırır, öyle ki yeni bir şey belirir, önceden varolan mümkünler kümesinde hiçbir yeri olmayan bir olay gerçekleşir: “zamanın mümkünü yaratması tam da geçtiği anda olur, zaman gerçek olanı öne sürdüğü gibi mümkün olanı öne sürer, zaman kendini tam da zarın atılmasının içine sokarak yedinci bir olayı öne sürer, ilkede bu öngörülemezdir, olasılıkların sabitliğini kırar.” (s. 74) Meillassoux’nun buradaki isabetli formülü fark edilmeli: Yeni’nin ortaya çıkması, önceden varolan bir imkânı gerçellemekle kalmayan, ama gerçellenmesi içinde kendi imkânını yaratan (geriye dönük olarak açan) bir X belirdiği zaman olur.

Slavoj Žižek 2012 Hiçten Az

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

ç.n.

Probability’yi İhtimâl diye çeviriyorum. Olası olmak ve Olasılık artık Potential ve Potentiality oldu.

Becoming’e Dönüşme dedim, Transformation’dan daha lâyık bir İngilizce karşılık.

Case’i Olay diye çeviriyorum, İngilizce’de Event denen şeyler zaten bizim Olay dediğimiz şeylere karşılık gelmiyor.

Actual ile Virtual’ı zaten Gerçel ile Görcül diye çeviriyordum.

https://www.facebook.com/groups/Zatss/permalink/803888386425386/

2 Comments

Filed under çeviri, bilim

Kuantum Kanunları Siyahlı, Beyazlı, Siyahbeyazlı — Uluslararası Meşguliyet Makineleri

Uluslararası Meşguliyet Makineleri [*] kendi geliştirdikleri “kuantum bilgisayarı”nın el kitabında kuantum dünyasının ne olduğunu bizim için özetlemiş.

Bakalım kuantum dünyası ne menem bir uluslararası meşguliyet makinesiymiş

IBF

[*] International Business Machines, IBM.

(quantumexperience.ng.bluemix.net)

Kuantum kanunları, bilebildiğimiz kadarıyla, en aslî fizik kanunlarıdır; ihlâl edilemezler. İşte bizim beş anahtar kanun hâlinde damıtılmış kendi kuantum fiziği versiyonumuz. Matematik size yeni geldiyse bu kanunların bir nüshasını bastırınız ve şimdilik atlayınız; dersin geri kalanı üstünde çalışırken zaman zaman bunlara geri dönerek öğrendiklerinizle nasıl alâkalandıklarını görünüz.

Continue reading

4 Comments

Filed under çeviri, bilim

Bazı Uzmanlardan Justin Trudeau’nun Kuantum Bilgisayar İzahını Puanlamalarını İstedik — Daniel Oberhaus

Daniel Oberhaus — 17 Nisan 2016 — motherboard.vice.com

Kanada başbakanı hiç uzman değil ama kuantum bilgisayar izahı pek berbat sayılmazdı.

Bilim ile siyasetçiler kadar kötü uyuşan pek az şey vardır. Senatör Ted Stevens’ın ağ tarafsızlığı tartışmasında interneti “bir dizi tüp” diye tarif etmesi olsun, Cumhuriyetçi vekillerin iklim değişimi konusunda kendi cehaletlerine doymamaları olsun, bilimsel okumazyazmazlığın [illiteracy] ulusumuzun takdis edilmiş hükümet salonlarının tamamını kaplayan bir sorun olduğu açık.

İşte tam bu yüzden Kanada’nın yeni seçilen başbakanı Justin Trudeau’nun Çevre Boyu Enstitüsü’ndeki (Waterloo, Ontario) basın toplantısında kuantum bilgisayarın “normal” bilgisayardan farkını hiç hazırlıksız izah edip siyaset ile bilimin birbirini dışlaması gerekmediğini ispatlaması ferahlatıcı oldu.

Continue reading

2 Comments

Filed under çeviri, bilim

Asilomar Sunî İstihbarat İlkeleri — Yeni Dünya Düzeni

Çok çok tekinsiz olan bu belgede (tek “ilacı” psikanaliz olan) berbat bir distopya tarif edilmiş.

“Yapay Zeka” yerine “Sunî İstihbarat” [·] dememdeki maksat “böcek” sayılan şeylerin aslında “parapraksis” olduklarının görülmesidir. [*]

Hakikatle bağını koparmış bu “bilgilenme” yöntemini Çim Topu Sahası Katliamı gibi “fayda getirici” #AlternatifOlgular uydurmak için bir el kitabı sayabilirsiniz.

“Hayatın Geleceği Enstitüsü” diye bir web sitesinde yayınlamış olmaları da ziyadesiyle ironik olmuş. [+]

Allah kabul etsin. [-]

IBF

[·] Belgede içeriğinde ifade verilen distopiklik seviyesi gözönünde bulundurulmak suretiyle S.İ. kısaltmasının Türkçe’de aşina olduğumuz “Si—!” ya da “Sie—!” tarzında telaffuz edilmesi gayet münasip olacaktır.

[*] Uppsala Üniversitesi’ne yazdığım mektupta bu ilişkiyi anlattım. Süreç hâlâ sürmekte olduğundan şimdi burada o konuyu açmam mümkün değil.

[+] Boston Raporu‘nun kapak sayfasında ve 2’nci bölümünde Asilomar konferans merkezinin büyük salonunu görebilirsiniz. Yayın ve Gizlilik Notu‘nda ise Asilomar yolcularının gelip geçtiği SFO havalimanından fotoğraflara yer verilmişti.

[-] Etmez.

ai-principles-1030x386

Asilomar Sunî İstihbarat İlkeleri

Bu ilkeler 2017 Asilomar konferansı kapsamında (işte vidyolar) işte tarif edilen süreç yoluyla geliştirilmiş.

Sunî İstihbarat şimdiden dünyadaki insanlarca her gün kullanılan fayda getiren araçlar sağlamış. Aşağıdaki ilkelerin rehberliğinde devamlı geliştirilmesi onyıllar ve yüzyıllar boyu insanlara yardım edip güçlendirici şaşırtıcı fırsatlar sunacak.

Continue reading

7 Comments

Filed under çeviri, bildiri, bilim

Data virüsü mü yoksa kız basili mi?

cooties

Kızlar sadece makyaj, kıyafet, atlar ve pembe şalları düşünür? Öyle mi?

Hiç de bile!

Kızlar en az oğlanlar kadar iyi ve hevesli data delileridir. Ve diğer herkes gibi, kızlar da yeni zorluklar isterler. Sınırları zorlamayı ve hatta ötesine geçmeyi isterler.

Sizin için artık yeni Amiga 600 var (pazar öncüsü Commodore’dan).

Varolan en havalı oyunları ve simülatörleri onda oynayabilirsiniz.

Ama Amiga bundan çok daha fazlasıdır. Binlerce işlevi sayesinde böyledir. Mesela ev ödevinizi düpedüz maceraya çevirir.

4000 rengiyle, 16/32 bitiyle, çizim programları ve stereo sesiyle, yazılar yazabilir, hesaplamalar yapabilir ve önceden ancak hayal edebildiğiniz yollarla havalı resimler yaratabilirsiniz.

Amiga’yı 40Mb harddiskli ya da harddisksiz olarak alabilirsiniz (harddiskli versiyonda heyecan veren bir sürü program önceden yüklenmiştir).

Ve o kadar basittir ki onu herkes anlar. Oğlanlar bile.

AMIGA: Commodore’dan

Kendine ait bir sınıfta!

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Continue reading

2 Comments

Filed under çeviri