Tag Archives: Enerji ile Entropi

Enerji ile Entropi — derleme

resim_2021-05-28_200940Son versiyon: 21 Nisan 2020

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Enerji ile Entropi) okunabilir.

Işık Barış Fidaner

İçindekiler

Arzu ile Arıza

Uzamsal ile Bileşimsel

Dekripsiyon ile Deşifreleme

Çaba, angaje emek-gücüdür

Simgesel Angajman ile Gerçek Angajman

Ahlak Bombasını Reddetmek ve Etkisiz Hale Getirmek

Kabul ve Reddin Dört Derecesi

(İngilizcesi)

Diğer derlemeler

熵 : entropi

1 Comment

Filed under kitap, şey

Kabul ve Reddin Dört Derecesi — Işık Barış Fidaner

Lacan simgesel düzeni şöyle tanımlar: Bir imleyen özneyi başka bir imleyen için temsil eder. Ben bunu şöyle ifade ediyorum: Bir yetki bir iradeyi bir sistem için temsil eder [1]. Dördüncü terim objet a’dır, ona da beden diyorum. Bu dört terime dayanarak, kabul ve reddin dört derecesini tanımlayacağım, sıfırdan başlayarak:

Continue reading

3 Comments

Filed under şey

Çaba, angaje emek-gücüdür — Işık Barış Fidaner

Emek-gücü gerçek dünyada varolmayan görcül bir soyutlamadır. Somut olarak varolan, angaje emek-gücüdür; başka bir deyişle, çabadır. Emek-gücü, angajmanını kaybettiğinde “buharlaşır” (Marx), bir zamanların büyük Sovyetler Birliği gibi.

Çaba, angaje emek-gücüdür. Çabayı angaje eden, bir yetkidir: Yetkilenme, çabanın işe yararlığını güvence altına alır. Çabanın angajmanı, böyle bir yetkilenmeye zemin olarak işe yararlığını destekle(me)yebilen bir iradeye beden verir. Çabanın gerçel bedenlenmesi, maddî varoluş yeri olan bedenine işaret eder. Çabanın angajmanını (yeniden) örgütleyen, böyle bir bedenlenmeye zemin olarak varoluşunu destekle(me)yebilen bir sistemdir.

Continue reading

10 Comments

Filed under şey

Arzu ile Arıza — Işık Barış Fidaner

Psikanalizin belki de en büyük buluşu ya da icadı, arzu ile arıza kavramları arasında bulduğu bağlantı ya da kurduğu köprüdür. Bu köprü yoluyla, rüya, dil sürçmesi ve şaka gibi arızî edimlerin yapısında saklanan cinsel veya saldırgan arzu ve dürtüler tespit edilmiş ve bunlara Bilinçdışı adı verilmiştir. Öte yandan bilinçdışı arzuların gizemli “kral yolu”nu (Freud’un deyişi) sonuna kadar izleyenler nihayetinde kimi temel arıza ve çıkmazlarla yüzyüze gelirler: Dilde kelimelerin yetersiz kalması, cinsiyetli varlıkların ölümlü olması, Gerçeğin imkânsız olması, hakikatin tamamsız olması… [1] Arzu ile arızanın ortak özelliği, yapıcı olmaktan çok bozucu olmalarıdır. Bu yüzden ruh sağlığı ile ilgili “bozukluk”lardan bahsedilir. Peki arzu ile arıza neleri bozar?

Continue reading

12 Comments

Filed under şey

Ahlak Bombasını Reddetmek ve Etkisiz Hale Getirmek — Işık Barış Fidaner

defuse

James Bond Goldfinger’ın bombasını etkisiz hale getirir

Ego, statik bir varlık değil, dinamik bir süreçtir, ama nasıl? Žižek’in ahlak ile etik ayrımında, Ego ahlak tarafındadır:

Ahlak, diğer insanlarla ilişkilerimdeki simetriyle ilgilidir; temel kuralı “sana yapmamı istemediğin şeyi sen de bana yapma”dır. (Hiçten Az)

Ahlak dinamiğindeki “simetri”, bir pozitif geribesleme döngüsüne atıf yapar: Ego, ötekinde karşılaştığı normalleştirmeyi normalleştirir. Ego’nun “sağ-duyu” denilen bu ahlak dinamiği, aslında kör ve patlayıcı bir normalleştirme tekrarlamasıdır.

Continue reading

4 Comments

Filed under şey

Dekripsiyon ile Deşifreleme — Işık Barış Fidaner

Günümüzde “veri” büyüktür. Ama veri, ona olan erişimin şeyleştirilmesinden ibarettir. Bir yazı tura, ancak neticeler açıkça görülüp ayırt edilebilirse yazı ya da tura gelebilir. Bu, kuantum fiziğinin iyi bilinen garip bir gerçeğidir. Yani neticeye erişilmesini sağlayan “yazı” ve “tura” kavramları o neticenin belirişinde kritik bir rol oynar. Nitekim, bir veri bedenine olan kavramsal erişim, en az o verinin cevheri kadar önemlidir. Birincisi ikincisinin anahtarıdır. İnternet’te dolaşan ağ paketlerinde bu iki şeye sırasıyla “başlık” ve “yük” [“header” and “payload”] denir. Her başlık kendi yükünün kilidini açar. Tüm veri kavramlarca kapsüllenir. Dijitallik nihayetinde kavramsallığa dayanır.

Continue reading

14 Comments

Filed under şey

Simgesel Angajman ile Gerçek Angajman — Işık Barış Fidaner

Bilinç ile bilinçdışı arasındaki psikanalitik ayrımı dikkate alarak iki tür angajmanı birbirinden ayırt etmeliyiz. [1] Bu metinde bunu yapacağım.

Continue reading

8 Comments

Filed under şey

Uzamsal ile Bileşimsel — Işık Barış Fidaner

Öncelikle Deleuzecü kavram çifti gerçel-görcül’ü [1] alalım ve alternatif kavram çifti olarak uzamsal-bileşimsel’i önerelim: Gerçellik uzamsaldır çünkü uzaylarda gerçekleşir, görcüllük ise bileşimseldir çünkü imkân bileşimlerinden oluşur (Deleuze bunlara “bulutlar” der) [2]. Şimdi bu çifti termodinamikten gelen bir başka çift olan makrohâl-mikrohâl ilişkilendirebiliriz: Makrohâl bir sistemin uzamsal bölgelerine tayin edilen sıcaklık, basınç gibi fizikî özellikleri içerir, mikrohâller ise bir sistemdeki moleküllerin imkânlı bileşim ya da düzenlemelerini içerir. Bu aynı zamanda Deleuze-Guattari’nin molar-moleküler ayrımına da denk gelir. Bu da bizi fizikteki daha genel bir kavram çiftine götürür, Enerji-Entropi: Enerji uzamsal makrohâl yoluyla tanımlanır, Entropi ise bileşimsel mikrohâller yoluyla tanımlanır. Böylece Deleuzecü gerçel-görcül’ü termodinamik terimlerle yeniden tanımladık [3].

Continue reading

16 Comments

Filed under şey