Tag Archives: Mikoriza

Mycelium — Jacques Lacan

Freud’da rüya doğanın gördüğü bir rüya değildir, hareket veren bir arketip değildir, dünya için bir matris, ilahi bir rüya veya dünyanın kalbi değildir. Freud rüyayı belli bir düğüm olarak tarif eder, analiz edilen sözel biçimlerden oluşan bir çağrışımlar ağı olarak tarif eder, imlettikleri şeylerden dolayı değil de bir tür eşseslilikten dolayı bu sözel biçimler kesişim kurarlar. Öznenin aklına gelen üç tane fikrin kesişiminde bulunan tek bir kelimeyle karşılaştığınız zaman önemli olan tek şeyin o kelime olduğunu fark edersiniz. Mycelium’un etrafında en çok sayıda ipliği bir araya getiren ve yoğunlaştıran kelimeyi bulduğunuz zaman o kelimenin söz konusu arzunun gizli yerçekimi merkezi olduğunu bilirsiniz. Kısacası bu kelime demin bahsettiğim şeydir, söylemin bir delik oluşturduğu düğüm noktasıdır.

Jacques Lacan 2008 Benim Öğretim

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Ayrıca bkz.

Mycelium, Sigmund Freud

Mikoriza

1 Comment

Filed under çeviri

Mycelium — Sigmund Freud

En geniş biçimde yorumlanmış düşte bile sıklıkla karanlık kalması gereken bir parça vardır: bunun nedeni yorum çalışması sırasında bu noktada çözülemeyen ve düşün içeriğine ilişkin bilgimize hiçbir şey eklemeyen bir karışıklığın bulunduğunu ayırt etmemizdir. Bu düşün göbeğidir, alttaki bilinmeyene ulaştığı noktadır. Yorumun bizi yönlendirdiği düş düşüncelerinin, eşyanın doğası gereği belirli bir sonu yoktur; onlar düşünce dünyamızın karışık şebekesi içinde her yöne dallanmak zorundadırlar. Bu karışık ağın özellikle yakın olduğu bir yerlerde düş-isteği bir mantarın mycelium’larından büyümesi gibi gelişir.

Sigmund Freud, Düşlerin Yorumu II, çev. Emre Kapkın, Payel, s. 248

Ayrıca bkz.

Mycelium, Jacques Lacan

Mikoriza

2 Comments

Filed under şey

Ağaçlar neden ve nasıl birbirleriyle “konuşurlar?” (Evrim Ağacı)

Çevrebilimci Suzanne Simard, ağaçların ihtiyaçlarını bildirmek ve komşu bitkilere yardım etmek için toprak mantar ağını nasıl kullandıklarını göstermişti. Şimdi ise toplu ağaç kesimi ve iklim değişikliği gibi tehlikelerin bu önemli ağların işlevini bozabileceği konusunda bizleri uyarıyor.

Kaynak: https://evrimagaci.org/photo/tr/agaclar-neden-ve-nasil-birbirleriyle-konusurlar

Leave a comment

Filed under çeviri, bilim

Hayat hayattır — çeviri derlemesi

hayat-hayattir-kapakSon versiyon: 18 Kasım 2017

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Hayat hayattır) okunabilir.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

İçindekiler

Mutlu Kimyasallarınızı Hacklemek: Dopamin, Serotonin, Endorfinler & Oksitosin (Thai Nguyen)

İlişkisizliğin kabullenilmesi (Alenka Zupančič)

Bir şeyin bilinçsizliğinde olmak (Alenka Zupančič)

Bilmek ve cinsel ilişkinin yokluğu (Alenka Zupančič)

Kadın sorunu, tam keyif ve lathouse’lar (Slavoj Žižek)

İşaret Değeri Üzerine (Slavoj Žižek)

Bir Leninist gözüyle işaretler (Slavoj Žižek)

Hayat hayattır (Laibach)

Bitkiler Mantarlarla Eşyaşam İçinde Olduğunda Daha Dayanıklı Oluyor

Mikorizalar bitkilerinizin beslenmesine yardım eder (Greg Quinn)

Kendi Başınıza Mikoriza Yaratmak (Aaron Miller)

Devlet (Laibach)

Bu akıl hastası BE bunağını ateşle terbiye edeceğim (Kim Jong-un)

Kuzey Koreli Dışişleri Bakanına Göre Trump Ülkesine Savaş İlan Etti (Hamish Macdonald)

Savaş (Laibach)

Etkileşimlerde Enformasyon Karmaşıklığı (Dr. Işık Barış Fidaner)

Diğer kitaplar

Leave a comment

Filed under çeviri, bilim, kitap, şey

Kendi Başınıza Mikoriza Yaratmak — Aaron Miller

Aaron Miller — 28 Mart 2014 — motherearthnews.com

Bu makaleyi yazmak için oturduğumda toprak besin ağının derinlerine dalmak istedim. Farklı bakteri ve mikorizaların bitki ve ağaçlarla birlikte çalışarak onların kendi daha iyi ve güçlü versiyonlarını çıkarmalarına yardım etmelerini baştan aşağı ele almak istedim. Kendim ilham aldığım gibi size de ilham vermek istedim. Sonra fark ettim ki böyle yapmakla ortalıkta zaten bulunan bilgileri tekrar etmiş olacaktım. Bu harika bilginin kaynaklarına atıf yapmakla ve kendi sesimle yeniden yazmakla kalacaktım. Benim için de sizin için de sıkıcı olurdu bu.

Continue reading

1 Comment

Filed under çeviri, bilim

Mikorizalar bitkilerinizin beslenmesine yardım eder — Greg Quinn

Greg Quinn — finegardening.com

041096082-01_xlg

Toprağınızda olabilecek en değerli organizmalardan birisi Yunanca’da “mantar kök” anlamına gelen mikoriza adıyla bilinen mantardır. Mantarın tam adı gelecek kokteyl partinizde iyi bir izlenim verecektir: vesiküler-arbüsküler mikoriza (VAM), her bahçıvanın yakından tanıması gereken bu mantarın süslü adı.

Mikorizalar çoğu bitki köküyle incelikli eşyaşam ilişkileri kuran mantarlardır. Sebze, çiçek, funda ve ağaçların köklerini işgal eder; onları birbirlerine bağlar; ve hyphae denen ipliklerini kolonize ettikleri köklerden 200 kat daha uzak topraklara gönderir. Mikorizanın bu daha geniş alanda daha iyi su ve besin (özellikle de fosfor) toplayıp köklere geri götürme yeteneği vardır. Bitki bu hizmet karşılığında mantarın gereksindiği glukoz ile ödeme yapar.

Continue reading

1 Comment

Filed under çeviri, bilim

Bitkiler Mantarlarla Eşyaşam İçinde Olduğunda Daha Dayanıklı Oluyor

152383_web-1

Bu çeviriyi de Jineolojî Dergisi için yapıyorum.

IBF

Mantarlarla eşyaşam ilişkisi geliştiren bitkiler, hastalıklara karşı daha dayanıklı oluyor, bu da sürdürülebilir tarım pratiklerine yapılacak katkılara yardım edebilir. Göteburg Üniversitesi’nde yapılan yeni bir çalışmanın sonucu bu.

Continue reading

1 Comment

Filed under çeviri, bilim

Mikorize Paylaşım Ağlarının Ne Olduklarını Öğreniniz — IBF

Değerli okuyucular,
Bu blogdaki çeviriler kafanızda canlandırıp sonra kimseye söylemeyip kendinize saklayasınız diye yapılmadı. Şahsi aksesuarlar gibi üzerinizde gezdiresiniz diye de yapılmadı. Kendi kendinize okuyup rüyanızda göresiniz diye de yapılmadı. Tabi ki geceleri iyi uyumanız ve güzel rüyalar görmeniz herkesin ortak temennisidir, yine de rüya görmekle kendinizi var etmiş olmazsınız.

Yersiz Şeyler’in Yersiz olmaları, yok olmaları, hiç olmaları demek değildir. Yersizlik demek, sabitlenememek demek, sicimle, halatla, çiviyle, bantla tutturulamamak demektir. Bu yersizliğin ne anlama geldiğini Mikorize Paylaşım Ağları örnekliyor:

Mantarlar ve bitkiler aynı bizim bu İnternetimiz gibi iletim ve haberleşme ağlarıyla birbirlerine bağlanmışlardır. Aslında bunları daha ilkokulda öğrenmiş olmalıydınız ama eğitim sisteminin hâli malum.

Birlikte Hep Daha İyiye derlemesinin 60’ıncı sayfasından 70’inci sayfasına kadarki iki yazı (biri Wikipedia makalesi, diğeri bilim haberi) mikorizal ağları anlatıyor. 70’inci sayfadaki şekil, mantarlar aracılığıyla etkileşen bazı bitki türlerini gösteriyor. Doktora tezimde formülleştirdiğim kuramsal araçlarla bu şekli ve benzerlerini ürettim. Twitter’da açtığım Türkiye Bilim Yürüyüşü hesabında zaman zaman bu şekillere yer veriyorum.

Mikorize Paylaşım Ağı bir modeldir. Deleuze ve Guattari’nin kendi felsefî konumlarını betimlemek için müracaat ettikleri “Rhizome / Köksap” gibi bir modeldir. Ama bu iki model birbirlerinden çok farklıdır:

  • Köksap modeli “Anti-Ödipus” ve “şizoanaliz” terimleriyle Sigmund Freud’u karşısına almıştır. Deleuze ve Guattari “Psikanalitik üçgenlemeye karşıyız” demişlerdir.
  • Mikorizal model ise Para-Ödipus’tur. Freudcu parapraksis kavramını temel alır. Hegelci diyalektiği de temel alır. Sigmund Freud’u karşısına almaz, aksine onu savunur. Mikoriza Freud’un Düşlerin Yorumu‘nda kullandığı bir benzetmedir.

Hegel ile Freud’un nasıl sentezleneceğinin ana hatlarını tarif ettiğim metne, henüz Türkçesi olmayan 37’nci Yersiz Kitap Sosyoteknik Bilişe Giriş‘te “Nörobilim diyalektik bir sosyoteknik biliş felsefesi geliştirebilir” başlığıyla yer verdim (Türkçesi).

Bunları anlatmamın esas sebebi Yersiz Şeyler okurlarının okudukları her şeyi kendilerine sakladıklarını görmemdir. Lütfen okuduklarınızı kendinize saklamayınız. Başkaları ile paylaşmanın yollarını bulunuz.

Paylaşma kavramınızı Twitter’da RT yapmakla ve Facebook’ta Share yapmakla kısıtlamayınız. Başka paylaşım yolları, başka formüller, başka denklemler bulunuz.

Ne yapabilirsiniz? En basitinden DM’den sevdiklerinize gönderebilirsiniz. WhatsApp’tan küçük ya da büyük ailelerin küçük ya da büyük bireylerine gönderebilirsiniz. Müzik grubunuz varsa Türkçeye çevrilmiş şarkı sözlerini provalarınızda seslendirebilirsiniz. Radyo programınız varsa metinler seçip okuyabilirsiniz. Yersiz Kitapları gözden geçirirseniz hiç eskimeyecek onlarca metin bulursunuz.

Bu yazılar sizin için hazırlanmış ayaklardır, sihirli ayakkabılardır. Onlarla yürüyünüz. Onlar sizi hiç gitmediğiniz yerlere götürecek.

Uzamsal olandan çıkıp ve Bileşimsel olana geliniz.

İyi günler,

IBF

3 Comments

Filed under çeviri, bilim

Ormanların İnterneti — Ed Yong

Yeni çalışma farklı türlerden ağaçların köklerini bağlayan mantar interneti yoluyla bol bol karbon alışverişi yaptıklarını gösterdi.

Ed Yong — 14 Nisan 2016 — theatlantic.com

1999’da bir grup bilimci Christian Körner‘in öncülüğünde her Noel’de binlerce kişinin yaptığını yaptı: Norveç alaçam ağaçlarını tüplerle sardılar. Ama bunu Mart ayında yaptılar, Aralık ayında değil. Ve ağaçlar İsviçre’nin bir ormanındaki 40 metrelik devlerdi, oturma odasındaki 2 metrelik tıfıllar değil. (Ekibin vinç kullanması gerekti.) Ve tüplerin üzerinde lambalar ve ıvır zıvır şeyler yoktu. Bir dizi minik delik vardı, o deliklerden karbondiyoksit pompalanıyordu.

Ekip, yabanî alaçamlardan dört tanesini yıllarca böyle ilaçladı. Havaya pompalanan yüksek atmosferik karbondiyoksit seviyeleriyle ağaçların nasıl baş edeceğini görmek istediler. Ama süreç içinde, ve adeta bir kaza eseri, köklerini gizlice bağlayan mantar interneti yoluyla, “ormanların interneti” yoluyla, farklı türlerden ağaçların bol bol karbon alışverişi yaptıklarını gösterdiler.

Continue reading

3 Comments

Filed under çeviri, bilim

Mycorrhizae ağı — Wikipedia

Mycorrhizae ağları (mikorize paylaşım ağları, “Ormanların İnterneti” adıyla da bilinir[1]) tek tek bitkileri birbirlerine bağlayarak su, karbon, nitrojen ve diğer besin ve mineralleri ileten mycorrhizae mantarlarının kurduğu yeraltı hypha ağlarıdır. Bu ağların biçimlenmesi bağlamlarla bağıntılıdır, toprağın verimi, kaynaklar bulunması, evsahibi ya da myco-ortakyaşar genotipi, düzensizlik ve mevsim değişimleri gibi faktörlerin [*] nüfuzu altındadır.[2]

İçindekiler
1) Mycorrhizae ağları yoluyla iletilen muhteva
2) Mycorrhizae ağ tipleri
3) Mycorrhizae ağların bitkilere getirdiği faydalar
4) Mycorrhizae ağları ve mycoheterotropik ve mixotropik bitkiler
5) Mycorrhizae ağlarının orman topluluğu düzeyindeki önemi
6) Atıflar
7) Dış bağlantılar

Continue reading

3 Comments

Filed under çeviri, bilim