Tag Archives: Yankı

Yıldızlar Beşiği: Dilmedeniyetin Beşiği Baş-language — Işık Barış Fidaner

nebula1

Başlangıçta herşey toz ve gaz bulutuydu.

NASA’nın yeni James Webb teleskobundan gelen fotoğraflar o meşhur toz ve gaz bulutunu bize gösteriyor [1]. Evren tahminlere göre 13.7 milyar yaşında ve teleskobun erişebildiği en uzak ve eski nokta 13.1 milyar yıl öncesine ait. Yeni teleskopla görülemeyen ilk 600 milyon yılda ise şunlar yaşandı: Okumaya devam et

7 Yorum

Filed under şey

İhtizazın İhtisarı: İhtişaman Tırtılı ve Kelebeği: İhtiyaratılış ve İhtiyaçılış — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar)

Bu yazıda ihtizazı ihtisar ediyoruz, yani yankılaşımı geri sarıyoruz.

Şu anda ihtiyaç vardır, yani maddi/manevi açlık vardır:

ihtar + aç = ihtiyaç

Ama şu an ihtiyaçılacaksa geçmişe doğru geri sarılmalıdır. Okumaya devam et

6 Yorum

Filed under şey

Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar — Işık Barış Fidaner

Geçeceğiniz köprüde sizi bekleyen Eşik Başı, Erişimiznu Tanrısı’ndan duyduğu bir bilmeceyi size soracaktır.

İfade tarzı ne olursa olsun, doğru bir cevabı olsa da olmasa da, her bilmece bir matlık-müphemlik yani gizleme-gizemleme bileşimidir.

Sizi durdurduğu anda duru olmasa da kafanızı çalıştırarak durulaşmanıza yol açabilir. Bilmece hem dur ikazı hem de durulaş ikazıdır (dur-ulaş: dur ki ulaşasın, ikaz: iyi-kaza: iyi-zafiyet: eucatastrophe) [1]. Okumaya devam et

8 Yorum

Filed under şey

Yarasalık Etmek Ne Menemdir? — Thomas Nagel

yarasa

Yarasanın bir yaşantısı olduğuna hepimizin inandığını varsayıyorum. Sonuçta yarasa memelidir ve onun bir yaşantısı olması bize farenin veya güvercinin veya balinanın bir yaşantısı olmasından daha inanılmaz gelmez. Dil balığı veya eşek arısı yerine yarasayı seçtim çünkü filogenetik soyağacının köküne yaklaştıkça bulunan canlıların yaşantıları olduğuna insanlar pek inanmayabiliyor [1]. Yarasa bize o türlerden daha yakın akraba olsa da bizdekinden bambaşka bir faaliyet yelpazesi ve duyu aygıtı taşıması hasebiyle bu yazıda gündeme getirmek istediğim meseleye istisnai bir dirilik katar (tabi aynı soru diğer türler hakkında da muhakkak sorulabilir). Felsefi düşünümden hiç istifade etmeseniz bile eğer heyecanlı bir yarasayla kapalı alanda azıcık vakit geçirdiyseniz yabancıladığınız bir canlıyla karşılaşmanın nasıl bir şey olduğunu bilirsiniz. Okumaya devam et

4 Yorum

Filed under çeviri

Damdan Düş, Er Gibi: Erişimiznu’nun Laneti, Ekhosensiz Olmaz — Işık Barış Fidaner

vlcsnap-2022-06-18-01h14m06s808

Her eşiğin başında bir eşikbaşı bekler (threshold guardian) ve her eşikbaşı Erişimiznu Tanrısına elçilik etmektedir (la passe). Vekili değil elçisidir çünkü onun adına size bir beyanat vermez, onun adına size bir bilmece sorar.

Ama her bilmecenin birçok yanıtı olduğu için Erişimiznu’yu hep bir ihtiyat payıyla dinlemelisiniz (take with a grain of salt). Apaçık bir olguya işaret eder gibi “tuz aktır” dense de siz “tuzaktır” yankısını duymalısınız, yutmamalısınız. Okumaya devam et

7 Yorum

Filed under şey

Üç Tarz-ı Rivayet: Binyılcı Nergis Ne Yapacak? — Işık Barış Fidaner

X, Y, Z kuşakları denince aklınıza ne geliyor? Şöyle de diyebiliriz: Binyılcılar (Y: millennials), öncekiler (X) ve sonrakiler (Z). Birkaç uyumsuz yaklaşımı yan yana koyarak vaziyeti özetlemeyi deneyelim:

1) Önceden işler fena gitmiyordu da bu binyılcılar aşırı narsisist çıktı, sonrakiler de bozuldu gitti.
2) Önceden işler bulunabiliyordu da binyılcılar iş edinip topluma katılamadı, sonrakiler daha da zorlandı.
3) Önceden işler çok sıkıcıymış da bu binyılcılar çok kafa adamlarmış, sonrakiler daha da keyifli oldu. Okumaya devam et

4 Yorum

Filed under şey

Lacan’da dil (la langue) ve dilmeden (lalangue) — Jean-Claude Milner

Lacan’ın Segâh semineri fevkaladedir (La Troisième, 1974). Kendi önerdiği dilmeden (lalangue) kavramını orada şu karara bağlayarak tanımlar:

Dilmeden, sesteşlikleri kör talihe yüklemeyi reddetme kararıyla tanımlanır.

Sesteş sözcükler birbirini duyurur: Fransızcada “istek” (voeu) “istiyor”u (veut) duyurur, “hayır” (non, nah) “ad”ı (nom, nam) duyurur, “onların” (d’eux) “iki”yi (deux) duyurur. [ç.n. Türkçede arzulama arz etmeyi duyurur, hayır demek hayırsızlığı duyurur, yanlış anlama yanlı şanlamayı duyurur, vb.]

Bu sesteşlikler Saussure’ün dediği gibi kör talih veya rastgelelik değildir… Bunlar bir grup insanın kendi bilinçdışı yaşantısıyla uğraşmasının tortusu, alüvyonu, taşlaşmasıdır. (Lacan, Segâh)

Okumaya devam et

8 Yorum

Filed under çeviri

Yankı — özel sayfa

UntitledSon versiyon: 30 Mayıs 2022

Yazılar tek tek linklerden ya da kitabın etiket sayfasından (Yankı) okunabilir.

Işık Barış Fidaner


Şarkılardan:

Benim duyduğumu sen de duyuyor musun? (Noel şarkısı)

Sessizliğin Sesi (Simon & Garfunkel)

Üçümüz (Yankım, Gölgem ve Ben) (The Ink Spots, Frank Sinatra)

Yankı Sahili (Martha & The Muffins)

Yankı (Mandolin Orange)

Yankı Yanıtı (Broadcast)

Yankılar (Pink Floyd)

Yankılar (Klaxons)

Yankılar (The Rapture)

Bu Hayatın Ötesine (Dream Theater)

Duyar Mısın İnsanların Şarkısını? (Les Misérables)


Görce Yazıları’ndan:

Üç Tarz-ı Rivayet: Binyılcı Nergis Ne Yapacak?

Dilmeden (lalangue), Dilmedeni (ekholog), Dilmedeniyet (ekhosen)

Ekholoji, Ekhosistemler, Ekhosit

Ego, Ekosit (Çevrekırım) Öncesinde Ekhosittir (Yankıkırım)

Sinyal gürültünün kendi yankısıdır: Yankıbilim ve Yankıkırım

(S)övgürültü, Sürgürültü, Özgürültü, Döngürültü

Kainatın Ufkunu Kaplayan Gürültü: Yadigar Südur

Yansı ve Yankı, Koyuş ve Konuş

İmlendiren ve İmleten: Kısır Sonsuz ve Nostaljezik

Adım ve Atım: Adım atımın atımıdır, Atım imletimdir

Gümleyiş ve Gürleyiş: Yay ve Ok: Eğri ve Doğru

Sıfırtı, İlksel Sütur, İlksel Südur

Evrendeki sıfırtının yankısı: xwe

Yuva-havuç peşinde koşan tavşan ile ev-semptomu dinleyen kaplumbağa

Dinamistik ve Dinamistiksel Belirginlik

Güden Beyan: Duvarış ve İlanihaye

Damdan Düş, Er Gibi: Erişimiznu’nun Laneti, Ekhosensiz Olmaz

— Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar

— İhtizazın İhtisarı: İhtişaman Tırtılı ve Kelebeği: İhtiyaratılış ve İhtiyaçılış

— Yıldızlar Beşiği: Dilmedeniyetin Beşiği ve Baş-language


Çevirilerden:

Yarasalık Etmek Ne Menemdir? (Thomas Nagel)

Lacan’da dil (la langue) ve dilmeden (lalangue) (Jean-Claude Milner)

Hemseslenme (equivocation) (Jacques Lacan)

Yorumlama ancak hemseslenme ile işleyebilir (Jacques Lacan)

Kuzgun (Edgar Allan Poe)

Kulning: İsveç’in tekinsiz ve güzel şarkı gibi çoban çağrısı (Starre Vartan)


Anti-şiir:

— ustam bulut inliyor mu?

— sen bil örme bedelsiz

— iç erde

— kadimlerimiz

— siren kime yanar ay ana

— sen iyi düş

— o yarım!

evvel zaman içinde, engelse mani çin’de

annetöz/ammetöz


Diğer derlemeler

嗓 : ses, boğaz, gırtlak

John_William_Waterhouse_-_Echo_and_Narcissus_-_Google_Art_Project

Ekho ve Narkissos (Yankı ve Nergis), John William Waterhouse, 1903

5 Yorum

Filed under şey

Dilmeden (lalangue), Dilmedeni (ekholog), Dilmedeniyet (ekhosen) — Işık Barış Fidaner

Yeni söz söylemek tartışma zeminine taze tohum ekmek gibidir.
(Ludwig Wittgenstein, Kültür ve Değer)

Dilim’in sınırları dünyamın sınırlarıdır.
(Ludwig Wittgenstein, Tractatus Logico-Philosophicus)

harfiyet = letter

Yazı harfiyet ve noktalamadır (harfler ve işaretler).

dil, dilme: la langue, le langage, scansion

Dil sözü yazıda keser/diler/dilimler/doğrar/satırlar (la langue). Okumaya devam et

13 Yorum

Filed under şey

Ekholoji, Ekhosistemler, Ekhosit — Işık Barış Fidaner

echo

Psikanaliz bir egoloji değildir. (Lacan, Seminer 3)

‘Ekoloji’ ve ‘çevre’ atıflarının her yeri sarmasıyla ilgili sorunun aynısı nedeniyle Lacan biyolojideki Innenwelt ve Umwelt mefhumlarına itiraz etmişti. Seminer 9‘da Lacan bu iç-dış ikiliğinin topoloji itibariyle ‘küresel’ olduğunu söyler: Kürenin yüzeyi iç hacmi dış uzaydan ayırarak tözlü bir merkez düşlemi uyandırır. Bu düşlemden yola çıkan kaba maddecilik öznenin oluşunun çevrenin oluşundan yalıtık olduğunu hayal eder. Bu görüş ego-eko arasındaki ilişki veya müdahilliğin onların uyum veya çatışmasına ikincil kalan üçüncül bir öğe olduğunu hayal eder. İşte bu yüzden ‘ekolojik’ hayal dünyasının temel stratejileri ego’yu eko’ya daha çok uydurmak ve ego’yu eko’yla daha az çatıştırmaktır. Okumaya devam et

9 Yorum

Filed under şey